Di1juni

Mark Zückerberg krijgt in 2006 een duizelingwekkende aanbieding van 1 miljard dollar van Yahoo. Yahoo wil immers Facebook kopen. Facebook bestond dan amper 2 jaar, had 8,5 miljoen gebruikers en een omzet van 25 miljoen dollar. FB was dan dus nog een klein bedrijf dat nauwelijks winst of wellicht zelfs nog geen winst maakte. Van de overnameprijs van 1 miljard dollar mocht de 22-jarige Marc Zuckerberg zelf 250 miljoen dollar op zak steken. Toch bedankte hij voor de aanbieding van multinational Yahoo. Hij besliste dit zelfs in zijn eentje.

Het is vandaag 20 jaar geleden in 2001 dat in Zuid-Afrika Nkosi Johnson overlijdt. De jongen van 12 was de jongste overleden aidspatiënt. Hij was met aids geboren. Nkosi was samen met zijn pleegmoeder het symbool van wat aids kan doen met de mens. Voor zijn inzet tegen aids kreeg Johnson postuum de Internationale Kindervredesprijs.

Acteur Jef Cassiers overlijdt in 1987. Vlaanderen leerde Cassiers kennen als de Alverman in de jeugdserie Johan en de Alverman én ook van de slapstick-reeks ’t Mènneke ook op de BRT-televisie.

In 1983 is prins Karel overleden. Hij was graaf van Vlaanderen én regent, zeg maar 6 jaar vervangkoning, na Leopold lll en voor Boudewijn. Hij werd ook wel de redder van onze monarchie genoemd, omdat Boudewijn nog de jong was om koning te worden, nadat zijn vader Leopold III was afgetreden wegens rellen tegen hem. Dat is de zogenaamde Koningskwestie. In de periode van zes jaar met regent prins Karel kregen vrouwen in 1948 het recht om te gaan stemmen bij verkiezingen én de sociale zekerheid werd in ons land gelanceerd. Prins Karel stierf vandaag in 1983. Dat is in hetzelfde jaar als zijn broer koning Leopold III.

Op 1 juni 1969 wordt Eddy Merckx voor de eerste keer betrapt op doping. Dat is in de roze leiderstrui tijdens de Ronde van Italië, die hij het jaar daarvoor (1968) de eerste keer had gewonnen. Een nieuwe controle, een dag later, vertoonde géén sporen meer. Toch werd hij een maand geschorst. Dat betekende dat hij niet naar de Ronde van Frankijk kon. Onder politieke druk van de ministers Van Mechelen en Harmel werd de straf verminderd tot één week. Uiteindelijk werd de schorsing helemaal ingetrokken, omdat Merckx zou kunnen deelnemen aan de Ronde van Frankrijk. Daar nam hij weerwraak en won hij die ook voor de eerste keer in 1969. Merckx beweert ook te weten wie een verdacht product in zijn drinkbus deed. Hij won de Giro uiteindelijk na zijn doping nog 4x. (5 keer in totaal)

Morgen hebben we het ondermeer over de kroning van Queen Elizabeth II in 1953 was dat. Tot morgen.

Wo2juni

Willem Duys overlijdt in 2011, vandaag dus 10 jaar geleden. Hij was de Nederlandse tv-presentator die altijd een aquarium met een goudvis op zijn interviewtafel zette.

Vandaag in 1992 wordt in een referendum in Denemarken het Verdrag van Maastricht afgewezen. Denemarken is lid van de Europese Unie, maar niet van de eurozone. De Deense kroon is hun munt.

In 1979 bezoekt Paus Johannes Paulus ll zijn vaderland Polen. Het was de eerste keer dat een paus een communistisch land bezocht.

2 juni is in de geschiedenis meestal nat.

  • In 1992 valt er 81 mm regen in Merelbeke en 84 mm in Gentbrugge.
  • In 1978 valt er 78 mm ofwel 78 liter per m2.
  • In 1954 valt er 91 mm regen in Vlaams-Brabant ofwel 9 emmers water per m2.

Vandaag in 1953 vindt de kroning plaats van Elizabeth ll, koningin van het Verenigd Koninkrijk, Noord-Ierland, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. De zogenaamde Proclamation of Accession (Access) vond al een jaar eerder plaats in 1952. Queen Elizabeth is dus al 69 jaar koningin. Ze is 95.

De Italiaanse ingenieur Marconi ontvangt het patent voor zijn uitvinding van de draadloze telegrafie. We leze en schrijve 1896, vandaag dus 125 jaar geleden.

Heb je deze TM net gemist of wil je die nog eens opnieuw beluisteren? Dan verwijs ik je graag naar de website RT.be. Of je kan je gratis abonneren op de podcast van deze en andere Teletijdmachines in Soundcloud, iTunes, Google Podcast of Apple Podcast. Morgen hebben we het onder meer over het einde van de elektriciteitsfabriek in Ruien ofwel de wolkjesfabriek. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 3 juni hoor je morgen in een nieuwe TM.

Do3juni

Vandaag in 2017 verandert het landschap van Kluisbergen voor eens en altijd. De koeltoren en de bijhorende schoorstenen van Ruien gaan tegen de vlakte. De elektriciteitscentrale werd vier jaar eerder al gesloten. Op het bedrijventerrein komt een batterijenpark van 25 megawatt. Dat slaat energie op op momenten dat er een overschot is uit bijvoorbeeld zonnepanelen. In totaal kan stroom worden bewaard gelijk aan het verbruik van tien gezinnen in één jaar. 

In 2016 is 3 juni de sterfdag van bokser Muhammad Ali ofwel Cassius Clay met zijn echte naam. De Sportman van de Eeuw werd drie keer wereldkampioen bij de zwaargewichten en won goud in het halfzwaargewicht op de Olympische Spelen van Rome in 1960.

In 1995 komt paus Johannes Paulus II voor de tweede keer naar ons land. Hij doet dit naar aanleiding van de zaligverklaring van pater Damiaan. Maar in vergelijking met het eerste pausbezoek, 10 jaar eerder in 1985, was het pausbezoek van vandaag in 1995 geen succes, zeg maar een flop. Het tweede pausbezoek aan ons land was eigenlijk een jaar eerder gepland in 1994. Maar toen de paus bij een val in zijn badkamer zijn heup brak, moest het feest in het geboortedorp van Damiaan, Tremelo, worden afgelast. De zaligverklaring in de basiliek van Koekelberg werd een flauw aftreksel van het grote volksfeest dat een jaar eerder in 1994 gepland was. 

 

In 1965 vindt de eerste ruimtewandeling van een Amerikaan plaats. De ruimtewandeling van astronaut Edward White duurde 20 min, wat twee keer langer was dan gepland. Enkele maanden eerder was een Rus de allereerste die een ruimtewandeling maakte, maar die liep bijna fataal af, omdat zijn pak was uitgezet in het luchtledige. Zijn ruimtepak voor een groot stuk laten leeglopen was de enige manier om terug in de capsule te geraken. Dat overkam de Amerikaan Edward White gelukkig niet. Hij verongelukte helaas wel, 2 jaar later, tijdens een oefening dan nog wel, met Apollo 1.

Het is vandaag 165 jaar geleden in 1856 dat leraar wiskunde Lewis Carroll zijn eerste foto maakt van Alice Liddell en haar twee zusjes. Alice was dan pas 4 jaar oud. Ruim een maand eerder hadden ze elkaar voor het eerst ontmoet. Het leek allemaal onschuldig, ook toen Lewis Carroll voor haar en over haar, een boek schreef, nl. Alice in Wonderland. Hij nam van Alice naakfoto’s en ze maakten vaak boottochtjes. Het werd toen in de tweede helft van de 19de eeuw, omschreven als de muze van Lewis Carroll. 

Morgen staan we onder meer stil bij een zeer merkwaardig stukje geschiedenis: een dode jockey wint de steaple-chase van New York. Hoe dat kan, hoor je morgen in een nieuwe TM. Graag tot morgen!

Vr4juni

Op 4 juni 1923 wint Frank (Amerikaans) Hayes (heis) de steeple-chase van New York. Hij maakte het weliswaar niet zelf mee, want halverwege wedstrijd kreeg hij een hartaanval. Zijn paard met Frank Hayes op de rug arriveerde als eerste over de streep. De bookmakers hadden het paard op 20 tegen 1 gezet, want zowel Hayes als zijn paard Sweet Kiss, hadden nog nooit een wedstrijd gewonnen. Na de steeple-chase werd het paard omgedoopt tot Sweet Kiss of Death. Frank (Amerikaans) Hayes is de enige dode jockey die een steeple-chase heeft gewonnen.

Gewezen voetbalcommentator voor VRT-radio Jan Wauters overlijdt op 4 juni 2010. Wauters was een taalvirtuoos. Een jaar na zijn overlijden in 2011 werd de Jan Wauters Prijs in het leven geroepen voor de mediafiguren die de Nederlandse taal goed beheersen.

Ook een ander VRT-icoon én radiostem overlijdt op 4 juni, maar dan wel 4 jaar later in 2014, nl. Jos Gheysen. Op zaterdagochtend presenteerde hij het legendarische Te Bed of niet Te Bed. Ook Het Schurend Scharnierjte was van hem. Voor VTM presenteerde hij Zondag Josdag en was hij vaak te zien in het moppenprogramma HT&D. Twee jaar voor zijn overlijden in 2012, Jos Gheysen was dan al 86, raakte bekend dat hij zijn medepresentatrice van Te bed of niet te bed , Ireen Houben, jarenlang mentaal en fysiek seksueel misbruikte. Hij sloeg haar ook regelmatig. De voormalige baas van de vrt Cas Goossens greep niet in omdat Jos Gheysen nu eenmaal een bekende persoon was. Jos Ghysen ontkende alles.

Het is vandaag precies 5 jaar geleden op 4 juni 2016 dat Tieltenaar Jacky Vanmaele is overleden. Hij werd 67. In de jaren zeventig was hij de stichter van café Harlekijn en organisator van 250 optredens. Grote namen liet hij in Tielt optreden, zoals Herman Van Veen, Georges Moustaki en J.J. Cale. Vooral de kleinkunstwereld kreeg een boost in Harlekijn. Vele bekende Vlaamse namen van nu hebben er toen hun eerste podium gekregen: Raymond van het Groenewoud, Johan Verminnen, Zjef Van Uystsel, Wim De Craene, Kris de Bruyne, Jan De Wilde, Willem Vermandere en Urbanus om er maar enkele te noemen. Na Harlekijn was Jacky nog 18 jaar uitbater van foyer De Scène in het cultuurcentrum Gildhof in Tielt. Hij begon zijn carrière weliswaar in het Vti van Deinze als studiemeester Jesus.

Koning Leopold III wordt gedeporteerd naar Duitsland op 7 juni 1944. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 7 juni hoor je maandag in een nieuwe TM

Ma7juni

We laten ons al meteen terugflitsen naar 7 juni 2009, want dan wint Roger Féderer voor de 1x Roland Garros. Het was dan wel al zijn 14e grandslam die hij won, waarmee hij vandaag in 2009, de 6e tennisser werd die alle grandslams had gewonnen.

Dag op dag 6 jaar eerder in 2003 wint Justine Henin in Roland Garros ook haar eerste grandslam.

In 1954 overlijdt Alan Turing op 7 juni. Hij werd 41. De Britse wiskundige en informatica-pionier slaagde erin om de geheime code van het Duitse Enigma-apparaat te ontcijferen. De ontcijfering van de Enigma wordt gezien als een van de grootste prestaties in de Tweede Wereldoorlog die uiteindelijk de val van Hitler betekende. Na de oorlog, in 1952, werd Alan Turing veroordeeld wegens homoseksualiteit. Twee jaar later, vandaag in 1954, werd hij dood aangetroffen met een vergiftigde appel. De officiële doodsoorzaak is zelfdoding, maar het zou ook moord kunnen zijn door de Engelse geheime dienst, omdat hij te veel wist over geheime codes en daardoor een te groot veiligheidsrisico werd. In 2009 kreeg Alan Turing postuum eerherstel van de Britse regering. En in 2013 werd hem gratie verleend door koningin Elizabeth II en werd zijn veroordeling wegens homoseksualiteit uit de geschiedenisboeken geschrapt.

Eén dag na de landing in Normandië in 1944 én de 10de verjaardag van de kleine prins Albert, wordt vandaag zijn vader koning Leopold III gedeporteerd naar Duitsland. Een dag later volgde de rest van de koninklijke familie waaronder Lilian Baels, de tweede vrouw van koning Leopold III. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was koning Leopold III een krijgsgevangene. Op het einde van de oorlog in 1945 gaf Heinrich Himmler het bevel de koninklijke familie te fusilleren, maar doordat de telefoonlijnen vernield waren, kwam het bericht nooit aan. 

Het is vandaag in 1939 al zomer met een warme 34°C op de thermometer.

Louis XIV wordt gekroond tor Koning van Frankrijk, vandaag in 1654. Hij was dan 16. Hij was al van zijn vierde levensjaar koning, maar dan nog te jong om al gekroond te worden. Hij nam pas op zijn 23ste (1661) het bewind in handen. Hij wordt gezien als een absolute vorst, nu zou je dat een dictator kunnen noemen, en het kasteel van Versailles was daar het symbool van. Door de vele oorlogen die Lodewijk de XIV vocht, wist hij de grenzen van Frankrijk aan alle kanten te verleggen, maar raakte de Franse staatskas nagenoeg bankroet. 

Op 8 juni 1972 wordt de wereldberoemde foto genomen van het naakte meisje dat wenend wegvlucht na een bombardement tijdens de Vietnamoorlog. Je verneemt er meer over morgen in een nieuwe TM.

Di8juni

In 2017 is het terrein van Woodstock als historisch erfgoed opgenomen in het National Register of Historic Places. Het driedaagse Woodstock-festival vond maar één keer plaats in 1969 met als thema vrede en muziek. Meer dan 400 000 bezoekers luisterden naar onder meer Joe Cocker, Jimi Hendrix, Janis Joplin, Santana en The Who.

In 2014 wint Rafael Nadal Roland Garros al voor de 9e keer. Het was immers dan ook de 14e zege van de Spanjaard in een grandslam-tornooi.

En dag op dag een jaar eerder in 2013 wint ook Serena Williams Roland Garros. Zij verslaat in de finale titelverdedigster Maria Sjarapova.

In 1972 maakt fotograaf Nick Ut de wereldberoemde foto van het wenende meisje dat naakt wegloopt na een bombardement in de Vietnamoorlog. Het meisje van 9 was zwaar verbrand door brandbommen. Ze werd door de fotograaf naar het ziekenhuis bracht. De dokters legden haar in het dodenhuisje, maar haar moeder haalde haar dochter Kim er terug uit. Als twintiger vluchtte Kim weg uit Vietnam en kreeg ze asiel in Canada waar ze nog altijd woont. Voor haar brandwonden wordt ze nog geregeld behandeld met een speciale lasertherapie in Florida. Haar levensmissie is voorkomen dat kinderen in oorlog hetzelfde moeten meemaken als zij. Het historische beeld van het naakte meisje Kim hielp wel deels om een einde te maken aan de vietnamoorlog.

In 1783 barst de vulkaan Laki in IJsland uit. De uitbarsting duurde maar liefst acht maanden. Er ontstonden merkwaardig gekleurde wolken die je kan vergelijken met die van het schilderij De Schreeuw. In die acht maanden van de vulkaanuitbarsting stierven in Ijsland én West-Europa 90 000 mensen en driekwart van het vee. Wereldwijd daalde de temperatuur in dat jaar 1783 gemiddeld met 1°C. Het was ook het begin van een hongersnood in IJsland en West-Europa die zeven jaar duurde en uiteindelijk in Frankrijk mogelijks aan de basis kon liggen van een politieke en economische crisis die we kennen als de Franse Revolutie in 1789.

In 1637 publiceert filosoof René Descartes zijn meesterwerk Discours de la Méthode, nl. die van de methodische twijfel. Daarin lezen we zijn gevleugelde woorden: je doute donc je pense, je pense donc je suis.

8 juni in het jaar 632 is de sterfdag van profeet Mohammed, de grondlegger van de Islam. Hij was 63 toen hij na een korte ziekte overleed in zijn huis in Medina in Saoudi-Arabië. Zijn vriend en schoonvader volgde hem op als leider van de moslims.

Morgen tijdreizen we onder meer naar 1660 voor het huwelijk van Louis XIV.

Wo9juni

In 1660 vindt het huwelijk plaats van de Franse koning Lodewijk de XIV met Maria Theresia van Spanje. Het was een politiek huwelijk om de vrede met Spanje na de 30-jarige Oorlog te vergeten. De Zonnekoning, zoals Louis XIV ook werd genoemd, en zijn madam woonden in het imposante kasteel van Versailles. Aan haar schonk hij zelden aandacht. Niettemin gaf zij hem zes kinderen die op één na allemaal stierven op jonge leeftijd. Lodewijk XIV had meerdere relaties met andere vrouwen onder meer met Madame de Montespan die hem zeven kinderen schonk. Het Franse volk spotte met het koningshuis van Louis XIV en zijn koninginnen.

In 1822 krijgt Charles Graham een patent voor zijn uitvinding van het kunstgebit.

In 1870 overlijdt Charles Dickens, auteur van Oliver Twist.

In 1934 wordt Donald Duck geboren. Hij verschijnt vandaag in 1934 voor het eerst in de tekenfilm The Wise Little Hen.

Bob Dylan ontvangt een ere-doctoraat in de Muziek in 1970. Zoals bekend kreeg hij ook de Nobelprijs voor Literatuur in 2016, dit jaar vijf jaar geleden dus. Zijn grote doorbraak kwam er in 1963 met ‘Blowin’ in the wind’ en in 1964 met ‘The times they are a-changin’.

9 juni 1973 is een dag van regen met 80 mm neerslag ofwel 8 emmers water per m2.

En in 1977 is 9 juni een dag van onweer met veel schade in heel het land.

In 2007 wint Justine Henin voor de 4e keer Roland Garros.

Dag op dag vijf jaar later in 2012 wint Maria Sjarapova ook Roland Garros. Ze haalt hiermee haar ‘career slam’. Dat is in je carrière de vier grandslamtornooien winnen.

En precies een jaar later in 2013 wint Rafael Nadal voor de 8e keer Roland Garros. Hij was daarmee de eerste man die daarin slaagde.

En James Last, de orkestleider van populaire covers, overlijdt in 2015.

Tot zover de geschiedenis van 9 juni. Je kunt deze TM opnieuw beluisteren op de website RT.be. Of je kunt in Soundcloud, iTunes, Google Podcast of Apple Podcast een gratis abonnement nemen op alle afleveringen van de TM. Ook die van morgen bijvoorbeeld. Dan tijdreizen we onder meer naar 10 juni 1944 als het Franse dorpje Oradour door Nazi-Duitsers wordt uitgemoord als wraak.

Do10juni

95 jaar geleden in 1926 is 10 juni de sterfdag van Antoni Gaudi, de Spaanse architect van onder meer de Sagrada Familia in Barcelona. Hij raakte zwaargewond toen een tram hem aanreed. Omdat hij er arm uitzag, werd hij naar een armenkliniek gebracht waar hij stierf. Gaudi ligt begraven in de crypte van de Sagrada Família.

Het zit vooraan in het nieuws van 10 juni 1944. Het Franse dorpje Oradour wordt door Nazi-Duitsers uitgemoord. Er zijn 642 doden. De terugtrekkende Duitse Nazi’s deden dit uit wraak omdat ze de Tweede Wereldoorlog hadden verloren. Mannen werden in graanschuren gedreven en afgemaakt. Vrouwen en kinderen werden in de kerk geduwd waar explosieven klaarstonden. Wie probeerde te vluchten werd meteen doodgeschoten. Er heerst sindsdien al meer dan 75 jaar een stilte in de ruïnes van Oradour waar de tijd is blijven stilstaan.

Ex-PS-minister Alain Van der Biest wordt vandaag in 1998 in beroep veroordeeld tot 30 maanden cel, waarvan de helft effectief, wegens valsheid in geschrifte en geldverduistering op zijn kabinet. Hij was eerder hiervoor al tot 2 jaar veroordeeld, maar hij ging in beroep. Die straf werd dus vandaag in 1998 in beroep verhoogd met een half jaar. Hij ging dan voor een tweede keer in beroep waar hij wel een strafvermindering kreeg tot 1 jaar voorwaardelijk. Hij verloor wel zijn burger- en politieke rechten voor 5 jaar. Zijn geplande terugkeer in de politiek kon hij daarmee wel vergeten.

Acteur Sjarel Branckaerts overlijdt in 2007. We kenden hem onder meer als Cyriel in Wij, heren van Zichem, als Clement in De Paradijsvogels en als korporaal Albert Goossens in de brandweerserie Alfa Papa Tango. Een jongere generatie leerde hem kennen als de commissaris in Mega Mindy.

Tom Boonen wordt in 2008 betrapt op het gebruik van cocaïne bij een dopingcontrole buiten competitie. Kort voor de bekendmaking had hij voor de tweede keer Parijs-Roubaix gewonnen. Boonen leed gezichtsverlies omdat hij op die manier geen goed voorbeeld stelde voor zijn vele jonge supporters. Door het cocaïnegebruik mocht Boonen in 2008 niet naar de Tour.

Drie tennisspelers winnen op 10 juni Roland Garros. Voor Justine Henin is dat de derde keer in 2006, vandaag dus 15 jaar geleden. Voor Rafael Nadal is dat ook de derde keer in 2007 en in 2018 al de elfde keer. Voor Jelena Ostapenko is dat verrassend de eerste keer in 2017.

Herinner jij je nog de zwaarste aardbeving in ons land? Dan moet je nu al een tachtger zijn. Je verneemt er meer over, morgen, in een nieuwe TM.

Vr11juni

11 juni is de sterfdag van Alexander de Grote in het jaar 323 voor Christus. Hij overleed aan een longontsteking. Hij werd amper 32. Uit de geschiedenis weten we dat hij als koning van Macedonië (Noord-Griekenland) een van de grootste rijken in de oudheid bezat. Eén van de manieren om zijn immens grote leger bij elkaar te houden, was via geld. Hij liet de geplunderde rijkdommen smelten in muntstukken. Zo onstond voor het eerst een geldeconomie op grote schaal. Groot was Alexander fysiek helemaal niet. Groot stond hier voor zijn rijk en ook voor zijn intelligentie. Zijn leermeester was de beroemde Griekse filosoof Aristoteles.

Op 11 juni 1931 gebeurt in het parlement voor het eerst een regerinsverklaring in het Nederlands. Die eer kwam toe aan de eerste minister Jules Renkin van de Franstalige katholieke partij. “Hij deed zijn uiterste best”, lezen we in de krant van toen. Ons land was dan al 100 jaar onafhankelijk en was al die tijd vertegenwoordigd door Franse premiers en kabinetsmedewerkers, ook als zij door Nederlandstalige kiesarrondissementen verkozen waren.

Zaterdagmiddag 11 juni 1938 staat in de vaderlandse geschiedenis, zoals dat zo mooi heet. Een aardbeving van maar liefst 5,6 op de schaal van Richter is de zwaarste aardbeving in Vlaanderen ooit en voor ons land de tweede sterkste sinds de metingen. Het epicentrum lag in de buurt van Ronse. De schok was voelbaar tot in de buurlanden. Zes naschokken volgden nog in twee dagen. Er vielen twee doden in Kruishoutem, nu Kruisem, en Sint-Amandsberg.

In de 24 uur van Le Mans van vandaag in 1955 komen racepiloot Pierre Levegh en 83 toeschouwers om het leven. Bij een botsing werd zijn wagen in het publiek gecatapulteerd. De wedstrijd werd niet stilgelegd. De autosport werd wel meteen een verboden sport in Frankrijk, West-Duitsland en Zwitserland.

Drie gevangenen ontsnappen uit de gevangenis van Alcatraz vandaag in 1962. Alcatraz is een eiland in de Baai van San Francisco. De drie ontsnapten op een zelfgemaakt vlot van gelijmde regenjassen. Men vermoedt dat ze verdronken zijn, maar dat is niet bewezen. Minder dan een jaar na de ontsnapping werd in 1963 Alcatraz officieel gesloten. Van de ontsnapping van 11 juni in 1962 is een film gemaakt, Escape from Alcatraz.

Op 14 juni 1907 sterft priester Daens uit Aalst. Je hoort er meer over maandag in een nieuwe TM. Tot maandag.

Ma14juni

Op 14 juni 1907 sterft priester Daens uit Aalst. Op zijn begrafenis om 9 uur ’s ochtends waren alleen de armen, vrouwen met een zwarte doek over de schouders en arbeiders. In zijn geboortestad Aalst was Daens bezorgd om het lot van deze mensen. De sociaal-vlaamsgezinde christendemocratische priester was twee ambtstermijnen volksvertegenwoordiger. Hij pleitte voor het algemeen stermrecht wat ook de socialisten en de liberalen deden. Daarom werd hij uiteindelijk uit zijn ambt van priester gezet. Pas 108 jaar na zijn overlijden kreeg hij in 2015 eerherstel van de Kerk. Priester Adolf Daens werd gesteund door zijn broer Pieter die drukker en uitgever was.

En symbolischer kan het eigenlijk niet, want op de 14de verjaardag van het overlijden van priester Daens, vandaag een eeuw geleden in 1921, wordt de wet goedgekeurd die de duur van een werkdag vermindert tot 8 uur per dag en de werkweek vermindert tot 48 uur per week.

 

In 1940 vindt het eerste transport plaats van meer dan 700 Poolse gevangenen op weg naar Auschwitz. Zij moesten daar het concentratiekamp helpen bouwen, omdat de gevangenissen in Polen overvol zaten. Auschwitz moest 10 000 gevangenen kunnen opnemen.

 

55 jaar geleden in 1966 schaft het Vaticaan de index van verboden boeken af. Dat is een lijst van boeken die niet door de katholieken gelezen mogen worden. Die lijst bestond al 407 jaar en kwam er in 1559 omdat de boekdrukkunst de informatie voor iedereen toegankelijk had gemaakt. Vergelijk het nu met de stroom van informatie die toegankelijk wordt door internet, waarbij het Vaticaan zou beslissen welke websites de katholieken wel of niet mogen zien. Op de index van de verboden boeken voor katholieken stond onder meer Gerard Walschap.

 

In de nacht van 13 of 14 juni 2017 breekt in Londen een felle brand uit in de Grenfell-toren. De woontoren van 24 verdiepingen brandde volledig uit. 72 mensen kwamen om het leven. De oorzaak van de brand was een defect in een koelkast. De gevaarlijke en bovendien goedkope coating aan de buitenkant van de gevels zorgde voor de uitslaande brand. Premier Boris Johnson kreeg veel kritiek, omdat er tijdens zijn burgemeesterschap van London van 2008 tot in 2016, flink gesnoeid was in de budgetten van de brandweer.

 

Morgen is het 30 jaar geleden in 1991 dat de vulkaan Pinatubo uitbarst op de Filipijnen. De gemiddelde temperatuur op aarde daalde met 0,5°C en het gat in de ozon werd aanzienlijk groter. Je verneemt er meer over morgen in een nieuwe TM.

Di15juni

Vandaag in 1752 vindt het bekende vlieger-experiment van de Amerikaanse wetenschapper Benjamin Franklin plaats. Hij bewees hiermee dat de bliksem een vorm van elektriciteit is en dat er een positieve en een negatieve lading bestaat. Het is wel zeer de vraag of Franklin dit experiment met de hand heeft uitgevoerd. Bij recente reconstructies van het experiment bleek dat je deze gevaarlijke proef niet kan overleven. Hoe dan ook, was Benjamin Franklin met zijn experiment de uitvinder van de bliksemafleider. Hoewel, ook dat is twijfelachtig, want een kwarteeuw eerder had de Russische toren van Nevjansk wellicht al een bliksemafleider.

 

In 1883 wordt de wet op het gebruik van het Nederlands in het secundair onderwijs van kracht. We waren dan al een halve eeuw na de onafhankelijkheid van ons land. Vooral de liberalen drongen aan op de zogenaamde derde taalwet. Minstens vijf vakken moesten in het Nederlands onderwezen worden en eventueel gelijktijdig ook nog altijd in het Frans. Dat was voorlopig alleen voor de lagere afdeling, dat waren toen de eerste drie jaren van het secundair onderwijs. De verfransing van de intellectuele en sociale elite werd met de taalwet afgezwakt. 

 

Op 15 juni 1940 overlijdt Victor De Lille. Hij was de onderzoeksjournalist van het weekblad ‘t Getrouwe Maldeghem die De Moorden van Beernem bekendmaakte. Hij was getrouwd met Octavie-Marie De Zutter uit Kanegem die in hetzelfde jaar van haar man overleed, 1940 dus. Ze hadden 9 kinderen.

 

Precies 30 jaar geleden in 1991 barst de vulkaan Pinatubo uit op de Filipijnen. Op en rond de vulkaan woonden enkele tienduizenden mensen die tijdig verhuisden wegens de perfecte voorspelling van de uitbarsting. Het was 500 jaar geleden dat de vulkaan nog eens lava spuwde. Maar het was wel een van de hevigste van de 20e eeuw. Ze veroorzaakte maandenlang voor een wereldwijde stijging van het zwavelzuurgehalte in onze lucht. De gemiddelde temperatuur op aarde daalde zelfs met 0,5°C (halve) en het gat in de ozon werd aanzienlijk groter.

 

In 1998 overlijdt Anton van Wilderode. De Vlaamsgezinde priester-dichter schreef ook gedichten voor de Vlaamse Nationale Zangfeesten en voor de Ijzerbedevaarten.

 

En 15 jaar geleden in 2006 overlijdt Lomme Driessens, ploegleider van bekende renners zoals Eddy Merckx, Rik Van Steenbergen, Rik Van Looy, Freddy Maertens en de broers Jef en Willy Planckaert.

 

Morgen tijdreizen we onder meer naar 2019 als 2 miljoen manifestanten op straat komen in Hong Kong.

Wo16juni

2 miljoen demonstraten komen in Hongkong op straat vandaag in 2019. Ze protesteerden tegen de uitleveringswet. Die maakte het mogelijk om verdachten uit Hongkong uit te leveren aan China en ze daar te berechten. De inwoners van Hongkong vreesden voor de schending van de mensenrechten door China en vreesden ook voor minder autonomie in Hongkong. Het wetsvoorstel werd na een half jaar van protesten uiteindelijk ingetrokken, maar daarmee kwam nog geen einde aan de protesten. In 1997 schonk Het Verenigd Koninkrijk Hongkong terug aan China. Weliswaar met voorwaarden, want voor 50 jaar lang gelden niet dezelfde wetten als in het communistische China. Intussen neemt China beetje per beetje de democratie en de autonomie van Hong Kong terug in handen.

 

Jan Matterne overlijdt in 2009. Hij was de schrijver van bekende tv-reeksen zoals De Collega’s, Het Pleintje en Met voorbedachte Rade én hij was de ‘bedenker’ van de soap Thuis. Zijn zoon, Jan Matterne junior, is een van de schrijvers van de soap.

 

In 2003 worden vanaf vandaag homohuwelijken toegestaan in ons land. Voorheen was het huwelijk alleen mogelijk tussen mensen van verschillende geslachten. Juridisch gezien bestaan de begrippen ‘homohuwelijk’ en ‘heterohuwelijk’ niet. Elk huwelijk is gelijkwaardig, ongeacht het geslacht van de partners.

 

In 1977 overlijdt Werner von Braun aan nierkanker. Hij was de uitvinder en de bouwer van de raketten voor Nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog kreeg hij de Amerikaanse nationaliteit en werkte hij voor de ruimtevaartorganisatie Nasa aan de bouw van de Saturnusraket voor de maanlandingen. Von Braun noemde zichzelf een getuige van het naziregime in plaats van een medeplichtige.

 

Het weer is vandaag in 1965 nat met 76 mm regen. Dat is 7,5 emmer water per m2.

 

In 1963 is de Russische Valentina Teresjkova de eerste vrouw in de ruimte. Dat was 2 jaar na de eerste man, ook een Rus, Joeri Gagarin. De vlucht van Teresjkova duurde bijna drie dagen. 

 

De IJzertoren in Diksmuide werd 2x gedynamiteerd in bijna één jaar tijd. De twee aanslagen pasten in de anti-Vlaamse repressie van kort na de Tweede Wereldoorlog. Een eerste poging vond plaats op 16 juni 1945. De schade bleef beperkt tot een gat van 2m op 10. Een tweede aanslag gebeurde in de nacht van 15 op 16 maart 1946. De toren stortte dan volledig in.

 

Voila. Tot zover de geschiedenis van 16 juni. Op 17 juni 2004 wordt Marc Dutroux beschuldigd voor moord, verkrachting en bendevorming. Je verneemt er meer over morgen in een nieuwe TM.

Do17juni

In 2004 beschuldigt de assisenjury Marc Dutroux voor moord, verkrachting en bendevorming. Enkele dagen later (22 juni) kreeg hij van de rechter levenslang. De debatten hadden 15 weken geduurd. Negen jaar eerder (24 juni) in 1995 verdwenen Julie en Mélissa, twee meisjes van 8. Drie jaar daarvoor in 1992 was Dutroux vroegtijdig vrijgekomen voor vijf ontvoeringen van kinderen in 1985. Vrijwel onmiddellijk na zijn vrijlating in 1992 was hij begonnen met de bouw van de kelder.

 

In 1994 wordt O.J. Simpson gearresteerd wegens moord op zijn vrouw en haar vriend. De achtervolging en de arrestatie was live op tv te zien. Naar schatting 95 miljoen Amerikanen keken naar de live-beelden. Er was immers de mogelijkheid dat Simpson zich een kogel door het hoofd zou schieten. In zijn auto werd een geladen pistool gevonden, een valse snor en baard, een paspoort en 8000 dollar. De American-Football-speler en acteur werd uiteindelijk in 1995 voor de dubbele moord vrijgesproken. 

 

Op 17 juni 1972 begint het Watergate-schandaal. De politie arresteerde vijf mannen tijdens een inbraak in het hoofdkantoor van de democraten in het Watergategebouw in Washington. De inbrekers wilden bewijsmateriaal vinden die de democratische kandidaat voor de komende presidentsverkiezingen in een slecht daglicht konden zetten. Bij het onderzoek over de inbraak van vandaag in 1972 vond de politie in het Watergate-gebouw een huissleutel van één van de inbrekers. Bij die inbreker thuis vond de politie een notaboekje met de naam Howard Hunt met tussen haakjes White House. Die naam leidde de politie naar de krant de Washington Post. En dat was de krant waar de journalisten Woodward en Bernstein (ei) hun onderzoeksjournalistiek deden naar het Watergate-schandaal. President Nixon was intussen wèl opnieuw verkozen voor een tweede ambtstermijn, maar onder dreiging van een impeachment, stapte hij zelf op halverwege 1974 wegens het Watergate-schandaal.

 

De Belgische astronoom en wiskundige Johannes Stadius overlijdt in 1579. Hij is de enige Belg die op de maan een krater met zijn naam heeft.

 

Je kunt deze TM opnieuw beluisteren op de website RT.be. Daar vind je ook de ‘Teletijdmachine in beeld’ met vandaag de live-beelden van de achtervolging op O.J. Simpson in 1994. Herinner jij je nog de Slag bij Waterloo? Ik bedoel, vanop de schoolbanken natuurlijk. In 1815 was dat! Maar, hoe zat dat ook alweer? Je verneemt er meer over, morgen zelfde uur, in een nieuwe TM.

Vr18juni

Napoleon speelt vandaag definitief zijn statuut van keizer van Frankrijk kwijt door in Eigenbrakel de Slag bij Waterloo te verliezen, in 1815 was dat. Hij verloor de veldslag tegen de Duke of Wellington. Zoals bekend werd Napoleon hierdoor voor een tweede keer verbannen, naar het eiland Sint-Helena, waar hij zes jaar later in 1821 overleed. Door de Franse nederlaag in Waterloo werd in het Congres van Wenen het Belgisch territorium toegevoegd aan Nederland in plaats van Frankrijk.

De Noorse ontdekkingsreiziger en eerste mens op de Zuidpool Roald Amundsen overlijdt in 1928. Hij werd 55. Amundsen verdween spoorloos met zijn vliegtuig boven de Noordelijke Ijszee. Hij en zijn vliegtuig werden nooit teruggevonden.

Op 18 juni in 1930 wordt het Nationaal Instituut voor de Radio-omroep opgericht. Het NIR was de voorganger van BRT, nu VRT.

En ook op de 18e juni in 1930 wordt de wet op de arbeidsongevallen verruimd tot alle bedienden met een bediendencontract. Eerder waren de arbeiders bij wet beschermd én een deel van de bedienden die aan dezelfde gevaren waren blootgesteld als de arbeiders en van wie de jaarwedde niet hoger was dan 2400 frank, omgerekend is dat 60 euro per jaar.

Het weer is op 18 juni 1966 een dag met natte voeten, want het regent maar liefst 8,5 cm per m2.

Sally Ride is de eerste Amerikaanse vrouw in de ruimte. In 1983 vloog ze mee met de Space Shuttle. Ze was dan 32 en tot op vandaag nog altijd de jongste Amerikaan ooit in de ruimte. De eerste vrouw in de ruimte was de Russische Teresjkova bijna dag op dag 20 jaar eerder in 1963.

In 2017 komen 64 mensen om bij een zware bosbrand in Midden-Portugal. De oorzaak is een blikseminslag een dag eerder. Het ging allemaal heel snel. Mensen die wilden vluchten per auto geraakten toch ingesloten door het vuur. Ze stikten of werden verbrand. Deze bosbranden in Portugal behoren tot de drie dodelijkste bosbranden in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

Je kunt deze TM opnieuw beluisteren op de website RT.be. Daar vind je ook de ‘Teletijdmachine in beeld’ met vandaag het einde van Napoleon in de Slag bij Waterloo. Maandag is het 30 jaar geleden in 1991 dat onze grondwet werd gewijzigd zodat een vrouw troonopvolger kon worden. Dit was toen in het voordeel van prinses Astrid, maar intussen is prinses Elisabeth hierdoor nu de eerste om haar vader op te volgen. Meer hierover maandag in een nieuwe TM.

Ma21juni

Op 21 juni 2004 wordt de eerste particuliere ruimtevlucht gelanceerd. De SpaceShipOne steeg tot op 100 km hoogte om dan terug te keren naar de aarde. Tot dan toe was ruimtereizen alleen het voorrecht van de overheid, zoals de Nasa bijvoorbeeld.

 

21 juni is de sterfdag van acteur Carroll O’Connor in 2001, vandaag dus 20 jaar geleden. Carroll O’Connor speelde Archie in de serie All-in the Family.

 

Op 21 juni 1991, vandaag dus 30 jaar geleden, maakt een wijziging in de Belgische grondwet het mogelijk dat een vrouw troonopvolger kan worden. Artikel 85 in de grondwet gaat over de Salische Wet die zegt dat enkel mannen in aanmerking komen voor de troonsopvolging. Ons land was één van de laastste landen in Europa die de Salische Wet afschafte, waardoor dan ook vrouwen Koning der Belgen kunnen worden. Prinses Astrid kwam hierdoor vandaag in 1991 als derde in lijn te staan voor de troonopvolging. Monenteel staat Astrid op de vijfde plaats en is Elisabeth kroonprinses.

 

35 000 doden en 3 keer zoveel gewonden, dat is de triestige balans van een aardbeving met een kracht van 7,7 op de schaal van Richter in Iran vandaag in 1990. Een half miljoen mensen waren dakloos.

 

In 1979 lanceert Sony de eerste Walkman, zeg maar een mp3-speler avant la lettre. De muziek stond op compact cassettes wat dan weer een uitvinding was van Philips en eigenlijk op dat moment wel al 16 jaar oud was.

 

In 1970 wint Brazilië het WK-voetbal met 4-1 tegen Italië.

En dag op dag 6 jaar eerder wint Spanje het EK-voetbal door in de finale titelverdediger de Sovjet-Unie met 2-1 naar huis te spelen vandaag in 1964.

 

De eerste dag van de zomer in 1964 is heel koud met zelfs lichte vorst in de Ardennen. De eerste dag van de zomer in 1936 daarentegen is meteen zeer warm. In Oostende was het 33,5°C.

 

In 1955 verschijnt vandaag het eerste prentenboek van Nijntje, je weet wel, het heel eenvoudig getekende konijn met een kruisje als mond. Het is zeer populair bij peuters en kleuters. Nijntje heeft zelfs een standbeeld in Utrecht en in Amsterdam.

 

Morgen is het precies 45 jaar geleden in 1976 dat de krant De Standaard failliet was. Dit en nog meer uit de geschiedenis van 22 juni hoor je morgen in een nieuwe TM.

Di22juni

Dag op dag 15 jaar geleden in 2006 overlijdt de schildpad van Darwin. Het reptiel was 176 jaar oud en toen ook het oudste dier op aarde. De schildpad was ooit het studieobject van Charles Darwin. Harriet, want zo heette de schildpad, woog 150 kg. 100 jaar lang dacht men dat Harriet een mannetje was, maar het bleek uiteindelijk een wijfje te zijn.

 

In 2004 wordt Marc Dutroux veroordeeld tot levenslang + 10 jaar terbeschikkingstelling. Hij werd veroordeeld voor ontvoering, gijzeling, verkrachting en moord. Zijn ex-vrouw Michelle Martin kreeg 30 jaar. Handlangers Lelièvre en Nihoul kregen 25 en 5 jaar cel. Zeven jaar eerder was Dutroux opgepakt voor de ontvoering van zes meisjes. Slechts twee hebben het overleefd. Hij bekende de ontvoering en ook de verkrachting, maar voor de dood van de vier meisjes gaf hij de schuld aan zijn handlangers.

 

In 1990 wordt in Berlijn Checkpoint Charlie afgeschaft. Dat was een grenspost in de Berlijnse Muur die de enige doorgang was tussen West- en Oost-Duitsland. Na de Tweede Wereldoorlog was Berlijn, net zoals Duitsland, verdeeld in vier bezettingszones: een Amerikaanse, een Britse, een Franse en een Russische, toen nog Sovjet-Unie. De laatste zone behoorde tot Oost-Duitsland, de andere tot West-Duitsland. Berlijn lag in Oost-Duitsland, maar was ook verdeeld. Een reis van West- naar Oost-Duitsland verliep in Oost-Duitsland langs de zogenaamde Transit-Autobahnen naar West-Berlijn om dan via Checkpoint Charlie naar Oost-Berlijn te rijden en zo naar Oost-Duitsland.

 

Vandaag in 1976 is de krant De Standaard failliet. Dit was een gevolg van de oliecrisis van 3 jaar eerder die de advertentiemarkt onverwacht deed instorten. Een week na het faillissement werd de Vlaamse Uitgeversmaatschappij, kortweg VUM, boven de doopvont gehouden. In 1980, 4 jaar na het faillissement, waren alle schulden afbetaald en maakte de krant weer winst.

 

Vandaag 80 jaar geleden in 1941 begint Operatie Barbarossa. Dat was de grootste militaire onderneming van de 20e eeuw waarbij Nazi-Duitsland de Tweede Wereldoorlog begon tegen Rusland. 3 miljoen Duitse soldaten kregen de opdracht het Rode Leger en het communisme voorgoed van de kaart te vegen. Aanvankelijk lukten ze daar ook in, omdat het Rode Leger op dat moment een dieptepunt kende. Maar na een half jaar, eind december 1941, zorgde de confrontatie met de Russische vrieskou voor een ommezwaai. Uiteindelijk herpakte het Rode Leger zich en werd het sterker en vooral groter dan het leger van Nazi-Duitsland.

 

Morgen is het precies 5 jaar geleden dat de Britten in een referendum kiezen voor de Brexit. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 23 juni hoor je morgen in een nieuwe TM.

Wo23juni

Dag op dag 5 jaar geleden op 23 juni 2016 beslissen de Britten in een referendum om uit de EU te stappen. Dat gebeurt met een zeer nipte meerderheid van 51,89%. Of anders gezegd, er zijn al evenveel Britten voor als tegen. Een referendum is adviserend, maar de Britse regering onder leiding van premier David Cameron van de Conservatieve Partij, zal de wil van de nipte meerderheid uitvoeren. Het heeft uiteindelijk 3,5 jaar geduurd tot 20 januari van vorig jaar (2020) tot de uitstap een feit was. Zolang was nodig om een akkoord te vinden over de scheidingsvoorwaarden én de toekomstige relatie tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. Er was dan nog wel een overgangsperiode (tot 31 december 2020) nodig om uit te maken of die uitstap met of zonder handelsakkoord was. Sinds 1 januari van dit jaar (2021) is de Brexit definitief in uitvoering.

 

Op 23 juni 1979 plegen Freddy Horion en Roland Feneuille een vijfvoudige moord in de garage van Roland Steyaert in St.-Amandsberg én een moord op een winkelierster. Hun buit bedroeg een handvol juwelen, 2000 frank, omgerekend 50 euro én een auto uit de garage. Beiden kregen de doodstraf, omgezet in levenslang. Horion, de man met de zonnebril, zit nog altijd in de cel. Roland Feneuille overleed in 2013 aan kanker in de gevangenis. Horion probeert al jaren om vervroegd vrij of toch beperkt vrij te komen. Hij is intussen 74 en op één de na langstzittende gevangene in ons land.

 

In 1880 overlijdt Albrecht Rodenbach aan tuberculose. Hij werd amper 23. Zijn oom Alexander was de stichter van de Rodenbach-brouwerij in Roeselare. De Vlaamse schrijver-dichter Albrecht Rodenbach werd beïnvloed door priester-dichter Hugo Verriest, een oud-leerling van Guido Gezelle. De uitdrukking ‘Vliegt de Blauwvoet! Storm op zee!’ blijft aan zijn naam verbonden.

 

In het jaar 1305 wordt een verdrag gesloten tussen het graafschap Vlaanderen en Frankrijk. Daarmee komt een einde aan de Vlaamse Opstand die acht jaar (1297-1305) duurde en waarvan de Brugse Metten én de Guldensporenslag in 1302 een deel zijn. De ondertekenaars van het verdrag waren graaf Robrecht III van Béthune en de Franse koning Filip de Schone. Het akkoord regelde de vrijlating van alle gevangenen, onder meer van de graaf zelf, en het herstel van Vlaanderen als vorstendom met de erkenning van de graaf als hoogste gezag. Het verdrag gaf ook het recht aan de Franse koning om in oorlog Vlaamse krijgers op te eisen. Als onderpand werd onder meer Rijsel naar Frankrijk overgeplaatst.

 

Op 24 juni 1947 wordt de eerste UFO gesignaleerd. Je hoort er meer over morgen in een nieuwe TM. Graag tot morgen.

Do24juni

Op 24 juni 1812 valt Napoleon Bonaparte Rusland binnen op weg naar Moskou. Een half jaar later was hij al terug. En het was meteen ook het keerpunt in de geschiedenis van Napoleon. Van het enorme Franse leger van 680.000 soldaten overleefden slechts 40.000 man. De Oorlog van 1812 is op de Russische schoolbanken wat wij leren als de Slag bij Waterloo in 1815.

 

24 juni 1947 is de datum waarop voor het eerst een UFO als schotel wordt gesignaleerd. Het was de Amerikaanse piloot en zakenman Kenneth Arnold die tijdens een vlucht in de staat Washington iets had gezien. Hij omschreef het als negen vliegende objecten die leken op een met water uitgegoten schotel. Een journalist schreef dit in zijn artikel als negen objecten in de vorm van een schotel. Het artikel werd een mediasensatie en al spoedig volgden nog andere meldingen van schotelvormige UFO’s.

 

Het weer is in de geschiedenis van 24 juni doorgaans nat. Behalve in 1941 want dan is het zomers warm met 30°C op de thermometer. In 1953 valt er 24 cm regen per m2. In 1990 is dat 9 cm. In 1969 bijna 6 cm. En in 1983 in één uur tijd 7,5 cm regen. 7,5 cm is gelijk aan 75 liter per m2 of nog anders gezegd 7,5 emmer regen per m2 in één uur tijd.

 

Tennister Martina Navratilova wint in 1990 haar negende Wimbledon in het vrouwenenkel. En ook op Wimbledon maar dan wel 20 jaar later in 2010 komt eindelijk een einde aan de langste tenniswedstrijd ooit. Drie dagen had Amerikaan John Isner (is +ner) nodig om Fransman Nicola Mahut (oet) te verslaan in vijf sets. Isner verbrak het record van het meest aantal aces (ei) in één wedstrijd. Hij maakte er 113. Mahut deed niet veel minder met 103. De volgende wedstrijd die Isner speelde was ook al een record, nl die van de kortste ooit in Wimbledon. Hij verloor die met 0–6, 3–6 en 2–6 in amper 1 uur en 14 minuten.

 

Weet je nog toen een tornado de kerktoren van Oostmalle vernielde? Dat was in de jaren zestig. Je hoort er meer over morgen zelfde uur in een nieuwe TM.

Vr25juni

De Franse ontdekkingsreiziger Jacques Cousteau overlijdt in 1997. Met zijn schip Calypso vaarde hij de wereld rond op ontdekking naar de wereld onder water. Hij was de pionier van de eerste onderwaterbeelden.

 

De Joegoslavische deelrepublieken Slovenië en Kroatië roepen de onafhankelijkheid uit in 1991, vandaag dus 30 jaar geleden. Het federale leger, dat vooral uit Serviërs bestond, greep in. De oorlog tegen Slovenië duurde tien dagen. Tegen Kroatië duurde die tot begin 1992. In beide burgeroorlogen was de federale overheid de verliezer. Met de val van het communisme tussen 1989 en 1992, viel Joegoslavië uiteen. Dat ging gepaard met een reeks van bloedige burgeroorlogen tussen 1992-1999. De Kosovo-oorlog vormde het sluitstuk van de bloedige splitsing van Joegoslavië.

 

Een tornado treft Vlaanderen en Zuid-Nederland in 1967. Er werden windsnelheden tot 300 km/u gemeten. Oostmalle verliest de kerktoren en maar liefst 150 huizen in de dorpskern werden verwoest. In Nederland kwamen zeven mensen om het leven. Een dag eerder had de tornado in Noord-Frankrijk al 12 doden geëist.

 

En op diezelfde dag in 1967 vindt de allereerste eurovisie-uitzending plaats. Voor het eerst kon een tv-kijker in heel West-Europa per satelliet op hetzelfde moment naar hetzelfde tv-programma kijken. In dat eerste tv-programma zongen The Beatles live hun nieuwe single ‘All you need is love’.

 

In 1959 start vandaag de 49ste editie van de Ronde van Frankrijk. Het was de eerste keer dat een Spanjaard de Tour won, nl. Bahamontes. Hij is intussen de oudste nog levende Tourwinnaar. Maar nog belangrijker aan de Tour van 1959 was dat het de eerste Tour was met beelden vanuit een Alouette-II-helikopter. Die waren nog niet in kleur en alleen tijdens de bergritten. Scherp waren ze ook nog niet, omdat ze nogal schokkerig waren. De Tour werd sinds de live-televisie van 1959 een dagelijks toeristisch uitstapje in beeld.

 

Maandag flitsen we met de TM terug naar 1914 als in Sarajevo kroonprins Frans Ferdinand wordt vermoord, wat dan weer de aanleiding is voor de Eerste Wereldoorlog. Tot maandag!

Ma28juni

Vandaag 175 jaar geleden, in 1846, verwerft Belg Adolphe Sax in Frankrijk het patent voor zijn uitvinding van zes jaar eerder, nl. de saxofoon.

 

In 1914 schiet een Servisch nationalist in Sarajevo kroonprins Frans Ferdinand van Oostenrijk dood. Dit was de aanleiding voor de Eerste Wereldoorlog. 

En dag op dag 5 jaar later, vandaag in 1919, is de ondertekening van het Verdrag van Versailles dan weer het definitieve einde van die Eerste Wereldoorlog. De aanleiding van de Eerste Werldoorlog en het definitieve einde vallen dus op dezelfde dag, nl. 28 juni met vijf jaar verschil uiteraard.

Op 28 juni 1969 houdt de politie van NY een nooit eerder geziene raid in het homocafé Stonewall Inn in NYCity. Er ontstonden rellen die in de geschiedenis het begin zijn van de strijd voor de holebirechten in de Verenigde Staten. Pas een halve eeuw later in 2019 verontschuldigde de politie van NY zich voor de politie-inval in Stonewall Inn van vandaag in 1969. In 2016 kreeg het holebi-café de titel van eerste ‘nationaal monument’ in de VS dat gewijd is aan de homorechten.

 

28 juni 1975 is de sterfdag van de Belgische gewichtheffer Serge Reding (é). Tijdens de Olympische Zomerspelen van 1968 in Mexico won hij zilver in de zwaargewichten. In dat jaar was hij ook Sportman van het Jaar. Voorts werd hij wereldkampioen, schreef hij zes wereldrecords op zijn naam en werd hij zes keer Belgisch kampioen. Tijdens het WK van 1974 in Manilla ontmoette hij een Filipijnse vrouw met wie hij een relatie begon. Tijdens een langer verblijf bij haar in de Filipijnen stierf Serge Reding (é) plots aan de gevolgen van een hartaanval, vermoedelijk door een trombose. Hij werd 33.

 

In 1983 wordt het Arbitragehof opgericht, zeg maar de federale scheidsrechter in ons land die onder meer wetten kan vernietigen indien die in strijd zijn met de grondwet. Zo een vernietiging gebeurt met terugwerkende kracht, dit wil zeggen dat die wet dan wordt geacht nooit te hebben bestaan. Het Arbitragehof heeft sinds 2007 een nieuwe naam, nl. het Grondwettelijk Hof. Het bestaat uit zes Nederlandstalige en zes Franstalige rechters die voor het leven zijn benoemd door de koning. Het gaat onder meer om oud-parlementsleden en juristen.

 

Herinner jij je nog de belspelletjes op tv? Morgen tijdreizen we nog eens terug naar het allerlaatste belspel op tv in ons land in 2008. Dit en nog meer uit de krantenkoppen en de journaals van 29 juni hoor je morgen in een nieuwe TM.

Di29juni

In 2008 is het allerlaatste belspel op VT4 en VijfTV te zien. Een belspel was een spel op tv of radio waarbij de deelnemers konden telefoneren of berichtjes sturen met hun antwoord op een vraag waarmee ze een prijs konden winnen. Vandaag in 2008 is het allerlaatste belspel te zien nadat bleek hoe corrupt die belspellen wel waren.

 

In Amerika komt de eerste iPhone op de markt in 2007. Bij ons duurde dit nog tot in het najaar. Het was de allereerste smartphone zonder druktoetsen, met een touchscreen dus. Er waren 2 versies: een iPhone van 500 dollar en een van 600 dollar. De aankoop was een verplichte koppelverkoop met een telefoonabonnement van minstens 60 dollar. Twee maanden na de introductie haalde Apple de goedkoopste versie uit de handel en de duurste versie daalde tot bijna de helft van de prijs. De eerste kopers voelden zich in het zak gezet. Ze kregen toch ter compensatie van Apple een cadeaubon van 100 dollar.

 

Vandaag in 2007 wordt in Londen een aanslag verijdeld. Door de geur van lekkende benzine werden per toeval twee auto-bommen ontdekt. Die moesten ontploffen tijdens de ochtendspits. Een dag later werd een nieuwe poging ondernomen op het vliegveld van Glasgow waar een jeep gevuld met benzine zich te pletter reed op een terminal. De auto ontplofte niet. Groot-Brittannië stelde het hoogste terreuralarm in.

 

In 1986 wint Argentinië het WK-voetbal met 3-2 van West-Duitsland. En in 1958 wint Brazilië het WK-voetbal door gastland Zweden met 5-2 naar huis te spelen.

 

Vandaag 65 jaar geleden in 1956 treedt Marlyn Monroe in het huwelijk met auteur en schrijver Arthur Miller die we onder meer kennen van het theaterstuk ‘Dood van een handelsreiziger’. Het was haar derde en laatste huwelijk. Marlyn Monroe hoopte op serieuze acteerrollen, maar door haar alcoholverslaving en het slikken van medicijnen, lukte dat niet echt. Na 4,5 jaar in 1961 was de liefde tussen de twee al voorbij.

 

Tot slot zorgen 2 tornado’s voor ernstige schade in de streek van Moeskroen en Eeklo in 1936, vandaag 85 jaar geleden.

 

Je kan deze en andere TM’s opnieuw beluisteren op de website RT.be. Daar vind je ook de ‘Teletijdmachine in beeld’. Vandaag is dat het beeld van Steve Jobs die aan de wereld de allereerste iPhone voorstelt. Morgen hebben we het onder meer over de onafhankelijkheid van Kongo in 1960 én de excuses van Koning Filip, morgen precies een jaar geleden (2020), over de wantoestanden die er zijn gebeurd in Belgisch Congo. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 30 juni hoor je morgen in een TM.

Wo30juni

Op 30 juni 1908 vindt een enorme kernexplosie plaats boven een zo goed als onbewoonbaar gebied in Siberië. In een woud braken de bomen aan de basis van de stam af, in een straal van maar liefst 40 km. Een man die op 30 km van de explosie was, werd 12 m verder in een boom geslingerd. De Toengoeska-explosie, zo heet die, was 1000 x sterker dan de atoombom op Hiroshima. De schokgolf was tot 5000 km ver voelbaar en de knal was hoorbaar tot op 2000 km. Vermoedelijk was de oorzaak de ontploffing van een meteoriet op amper 8 km hoogte. Er is merkwaardig genoeg nooit een krater gevonden.

Vandaag in 1960 wordt Congo onafhankelijk. De ondertekening gebeurde door de premiers Patrice Lumumba en Gaston Eyskens. Op het feest werd Koning Boudewijn door premier Lumumba verrast door een niet geplande scherpe speech tegen België als voormalige kolonisator. Hiermee veroorzaakte Lumumba een diplomatieke rel.  Een half jaar later werd Lumumba vermoord. De betrokkenheid van de Belgische regering Eyskens is hierbij niet onbesproken.

Een probleemloze landing in 1971 en toch worden de 3 Russische kosmonauten dood teruggevonden in hun capsule, vandaag precies een halve eeuw geleden. Op 100 km hoogte hadden zij voor het eerst een koppeling gemaakt met het Russische ruimtestation Saljoet1. Bij het loskoppelen was echter één van de zuurstofventielen niet goed afgesloten, waardoor de drie kosmonauten stikten tijdens de terugreis naar de aarde.

15 jaar geleden, vandaag in 2006, krijgen 9 renners op de eerste dag van De Ronde van Frankrijk een startverbod wegens vermeend dopinggebruik. Onder hen de favorieten Ivan Basso, 2e in de Tour van een jaar eerder in 2005, en Jan Ullrich, winnaar van de Tour in 1997. Het Astana-team, met ploegarts Fuentes, beschikte niet meer over het vereiste minimum aantal renners om te mogen starten.

En dag op dag een jaar geleden (2020) op de 60ste verjaardag van de onafhankelijkheid van Congo, stuurt koning Filip per brief aan de Congolese president Tshisekedi zijn spijtbetuigingen over het geweld en de gruweldaden sinds 1885 in Congo Vrijstaat en daarna in Belgisch Congo. Filip is de eerste Belgische koning die de wantoestanden uit de vaderlandse geschiedenis onder woorden durft te brengen, die tijdens het bewind van koning Leopold II zijn aangericht, maar ook in de koloniale periode erna. Voor alle duidelijkheid: Koning Filip noemt de naam van Koning Leopold II niet én hij heeft het ook niet over ‘excuses’. “Excuses is een taak voor de regering”, zegt hij. 

Morgen gaat onze tijdreis onder andere naar 2001, want dan is het precies 20 jaar geleden dat het eerste naaktstrand opent in ons land.