Di1dec

De Witte is de eerste bekende Belgische bioscoopfilm met geluid die vandaag in 1934 in première gaat. Het is een zwart-wit-film gebaseerd op het gelijknamige verhaal van Ernest Claes. Een jaar na het overlijden van Claes, kwam er in 1969 de tv-serie Wij, Heren van Zichem over drie van zijn verhalen, nl. Het leven van Herman Coene, Het Kosthuis Fien Jansens en De Witte. In 1980 maakte Robbe De Hert de kleurenversie van de bioscoopfilm De Witte van Sichem.

Op diezelfde dag in 1934 vindt de moord plaats op Sergej Kirov. Dat was het begin van de ‘Grote Zuivering’ in de Sovjet-Unie. Al wie zich tegen de communistische leider Jozef Stalin verzette of bij wie het vermoeden kon bestaan, werden geliquideerd. Stalin nam hiervoor Hitler als voorbeeld die vijf maanden eerder (30 juli tot 2 juli 1934) in de zogenaamde ‘Nacht van de Lange Messen’ voorgoed had afgerekend met zijn politieke tegenstanders binnen zijn nazipartij. In de Russische Grote Zuivering (die vijf jaar duurde tot 1939) werden meer dan twee miljoen mensen terechtgesteld en naar de straf- en werkkampen gestuurd en al dan niet geëxecuteerd. Bovendien lekte Hitler fake news over Russen die een staatsgreep planden op Stalin wat dan weer gevolgen had voor het Rode Leger dat een groot aantal officieren verloor. Het uitgedunde Russische leger bood dan ook aanvankelijk onvoldoende verdediging toen Hitler in (juni) 1941 de Sovjet-Unie binnenviel. 

Het is vandaag precies 30 jaar geleden in 1990 dat Britse en Franse arbeiders elkaar ontmoeten op 40 m onder de zeebodem. Dat heeft uiteraard alles te maken met de Kanaaltunnel tussen het Franse Calais en het Britse Folkestone. De spoorwegtunnel van 50 km lang werd vier jaar later in 1994 voltooid. 

De Gentse acteur en schrijver Romain Deconinck is vandaag overleden in 1994. Hij was bekend als regisseur van Slisse & Cesar en De Kolderbrigade waarin hij zelf ook de hoofdrol speelde samen met Gaston & Leo én zijn derde vrouw Yvonne Delcour, Adrie in De Kolderbrigade. Op tv vertolkte hij ook Titten in de Filosoof van Hagen. In de Urbanusfilm Koko Flanel was hij de vader van Urbanus. Romain Deconinck was ook auteur van verschillende toneelstukken zoals ‘Mannen met Baarden’. Hij had ook een eigen radioprogramma De Peperbus.

Vanaf vandaag in 2004 is het verboden om tabak te verkopen aan jongeren onder de 16. Sinds vorig jaar (2019) is de leeftijdsgrens opgetrokken tot 18. Het is de jongere niet verboden om tabak te kopen en te roken. Het verbod ligt alleen bij de verkoper. De inbreuken kunnen alleen op heterdaad worden vastgesteld. 

Morgen duiken we in de kranten en de journaals van 2 december. Dan hebben we het onder meer over de vervroegde vrijlating van Michel Lelièvre, gewezen handlanger van Marc Dutroux.

Wo2dec

Het is precies een jaar geleden op 2 december 2019 dat Michel Lelièvre vroegtijdig vrijkomt onder voorwaarden. De gewezen handlanger van Marc Dutroux kreeg 15 jaar eerder, in 2004, 25 jaar cel voor onder meer foltering en opsluiting van vier meisjes. Twee van hen, An Marchal en Eefje Lambrecks, overleefden de gruwel niet. Lelièvre zat 23 jaar in de cel, voorhechtenis inbegrepen. Zeven jaar eerder werd ook Michelle Martin, de ex-vrouw van Marc Dutroux, onder voorwaarden vervroegd vrijgelaten in 2012.

In 2018 vindt in Brussel de eerste klimaatmars plaats. Meer dan 65.000 mensen namen eraan deel. Nog nooit kwamen zoveel mensen in ons land op straat voor “meer schone lucht, meer hernieuwbare energie en meer politieke daadkracht”. Met het massale protest eisen de betogers dat de Belgische politici meer ambitie tonen voor een klimaatbeleid. Zo moet de opwarming van het klimaat beperkt blijven tot 1,5°C, zoals afgesproken in het akkoord van Parijs. Als gevolg van deze klimaatmars ontstonden ook de klimaatmarsen van spijpelende leerlingen op donderdag.

In 1994 wordt in ons land de alcoholgrens verlaagd van 0,8 promille naar 0,5. Voor beroepschauffeurs staat de limiet sinds 2015 op 0,2 promille wat eigenlijk een nultolerantie is. Dronkenschap aan het stuur werd strafbaar in 1939. In 1958 werd de wettelijke alcoholgrens en bloedproef verplicht. Bij de invoering van het rijbewijs in 1963 werd ook de mogelijkheid van intrekking voorzien. Naar aanleiding van de Ramp van Walfergem, waarbij schoolkinderen werden doodgereden door een dronken chauffeur, voerde ons land als een van de eersten het blaaspijpje in als testmethode in 1967.

Het is vandaag precies 45 jaar geleden op 2 december 1975 dat zeven bewapende Zuid-Molukse jongeren een trein kapen in Nederland. Het doel was een onafhankelijke Republiek der Zuid-Moluken. De machinist van de trein en twee passagiers werden doodgeschoten. Na twaalf dagen gaven de kapers zich over. Ze werden veroordeeld tot gevangenisstraffen van 14 jaar. Twee jaar na de eerste kaping volgde in 1977 een tweede treinkaping die met veel méér bloed eindigde dan die van vandaag in 1975.

De Amerikaanse uitvinder King Camp Gilette (Amerikaans, Gilèèt) ontvangt vandaag in 1901 het patent voor zijn uitvinding van het verwisselbare Gilette-scheermesje.

King Camp Gilèèt werd er steenrijk van, maar verloor zijn complete fortuin in de beroemde beurscrash van 1929.

Morgen tijdreizen we ondermeer naar 3 december 1984 als in Bopal in India 6000 mensen sterven door een lek in het pesticide-bedrijf Union Carbide. Meer hierover morgen in een nieuwe TM.

Do3dec

55 jaar geleden in 1965 komt het album Rubber Soul van The Beatles op de markt. Het vormt de overgang van de brave Beatles met pak en das, naar The Beatles van Sergeant Pepper’s Lonely Hearts Club Band met lange haren en snor al dan niet met baard. Op de lp Rubber Soul staan nummers zoals Michelle (lange l), Drive my car, Norwegian Wood, Girl en In my life.

Op 3 december 1967 vindt de eerste geslaagde harttransplantatie plaats. Het was de Zuid-Afrikaanse chirurg Christiaan Barnard die de operatie uitvoerde in Kaapstad. Een man van 55 kreeg het hart van iemand die om het leven was gekomen bij een auto-ongeluk. De man met het nieuwe hart overleed 18 dagen na de operatie aan een longontsteking. Voor de wetenschap in 1967 was dit toch al een prestatie te noemen.

Het weer is zééér koud op 3 december 1973. Het vriest dan 21,7° onder nul in de Ardennen.

Op 3 december 1976 maakt de groep Pink Floyd de fotosessie voor de cover van hun bekende album Animals. Je weet wel, de oude kolencentrale met tussen de vier hoge schoorstenen het vliegende varken. Tijdens de fotosessie langs de Theems in London raakte de 12 meter lange ballon in de vorm van een varken los en zweefde die in de aanvliegroute van Heathrow. Het varken bereikte een hoogte van 6 km voor het weer naar beneden kwam.

Op 3 december 1984 sterven meer 6000 mensen in Bhopal in India door een lek in het pesticide-bedrijf Union Carbide. Door een fout ontsnapte 40 ton van een giftig product. De dag zelf al stierven meer dan 2000 mensen van de gifwolk. In 1989, vijf jaar na de ramp, werd een schikking overeengekomen waarin Union Carbide 470 miljoen dollar aan schadevergoeding betaalde. Volgens het bedrijf is terrorisme en industriële sabotage de schuld van de ramp.

De Britse technicus en programmeur Neil Papworth verstuurt vanop zijn computer de allereerste sms. De 22-jarige man stuurde de vroege kerst-boodschap ‘Merry Christmas’ naar zijn baas vandaag in 1992.

Heb je deze TM net gemist? Dan verwijs ik je graag naar de website RT.be. Of je downloadt de podcast gratis in iTunes, Soundcloud, Apple Podcast of Google Podcast. Morgen tijdreizen we in de geschiedenis van 4 december. Dan houdt onze TM onder meer een halte in 1999 wanneer kroonprins Filip en prinses Mathilde elkaar hun ja-woord geven.

Vr4dec

In 2015 overlijdt 7-voudig wereldkampioen veldrijden Erik De Vlaeminck, broer van Roger De Vlaeminck, dit jaar dus 5 jaar geleden. Hij werd 70. Erik De Vlaeminck was ook vier keer Belgisch kampioen veldrijden.

En in 2014 overlijdt Rudolf Vanmoerkerke, stichter van het reisagentschap Sunair én eigenaar van het recreatiepark Sunparks.

Op 4 december 1999 treden kroonprins Filip en prinses Mathilde in het huwelijk. Mathilde is logopediste en master in de psychologie. Op het huwelijk droeg ze de kanten sluier van haar schoonmoeder koningin Paola. Haar huwelijksboeket schonk ze als devotiegeschenk aan Onze-Lieve-Vrouw van Halle. Zowel Filip als Mathilde hebben een voornaam die je zowel in het Nederlands als in het Frans kan uitspreken. Zij is onze eerste koningin die in België geboren is.

Het is vandaag precies 40 jaar geleden in 1980 dat Led Zepplin officieel bekendmaakt dat de groep ermee stopt. Dat was een rechtstreeks gevolg van het overlijden van drummer John Bonham (zoals Gragham) eind september. Stairway to heaven van Led Zepplin is een geliefde nummer één in de eindejaarslijsten.

In 1953 is het op 4 december behoorlijk warm met 17° op de thermometer. En in 1952 vallen in London op 4 december voor het eerst doden door een combinatie van rook en mist in de stad. Sindsdien spreekt men van smog.

Het Vaticaan keurt de periodieke onthouding goed als de enige manier voor anticonceptie en geboortebeperking. We leze en schrijve 4 december 1930, vandaag dus 90 jaar geleden.

Op 4 december 1918 ligt het eerste nummer van de krant De Standaard in de winkel. De krant vond zijn wortels in de Eerste Wereldoorlog. Het werd opgericht in mei 1914, maar de eerste krant verscheen, wegens de Duitse bezetting in de Eerste Wereldoorlog, pas 4,5 jaar later op woensdag 4 december 1918. 

In 1917 ligt ons land bedekt onder een witte laag sneeuw. In Bokrijk is die 28 cm dik. In de Ardennen is die zelfs 40 cm.

Je kan deze TM opnieuw beluisteren op de website RT.be of je downloadt de podcast gratis in iTunes, Soundcloud, Apple Podcast of Google Podcast. Maandag blikken we terug op het bombardement van Japan op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor in 1941.

Ma7dec

Onze chronologische tijdsreis in de geschiedenis van 7 december begint in 1941. Want dan (1941) bombardeert Japan de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor op Hawai. Drie weken eerder had de Amerikaanse ambassadeur in Japan het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken hiervan verwittigd. Maar de telegram werd niet au-sérieux genomen. Toch zei Amerika verrast te zijn toen de Japanners vandaag in 1941 aanvielen. Door die zogenaamde verrassingsaanval kwam Amerika in de Tweede Wereldoorlog terecht.

Op 7 december 1971 wordt het Vlaams Parlement opgericht. Het heet dan nog de Nederlandse Cultuurraad, vanaf 1980 de Vlaamse Raad en vanaf 1996 het Vlaams Parlement. Het jaar daarvoor in 1995 vond voor het eerst een eigen verkiezing plaats. Daarmee kwam een eind aan het dubbelmandaat, want de Vlamingen uit het federale parlement kregen een zitje in het Vlaams Parlement. De verkiezing voor het Vlaams Parlement is 5-jaarlijks en kan niet ontbonden worden. De volgende verkiezing vindt plaats in 2024.

In 1972 vertrekken voor de laatste keer drie astronauten naar de maan. Apollo 17 nam onderweg foto’s van de aarde. Die zijn tot op vandaag nog altijd de laatste foto’s van de aarde door mensen gefotografeerd vanuit de ruimte. Alle recentere opnames van de aarde zijn genomen door satellieten.

In 1982 wordt voor de eerste keer de dodelijke injectie gebruikt als doodstraf in Amerika. Dit wordt verondersteld een humanere vorm zijn dan de elektrische stoel, onthoofding of ophanging. De elektrische stoel was een pijnlijke dood omdat die vaak moest wordt overgedaan. Nog niet alle staten van Amerika nemen de injectie in gebruik in 1982.

In 1988 veegt een aardbeving van 6,8 op de schaal van Richter de stad Spitak in Armenië van de kaart. Meer dan 25 000 mensen kwamen hierbij om. De stad werd wat verder heropgebouwd.

In 1993 repareren astronauten de ruimtetelescoop Hubble. Dat gebeurde aan een snelheid van 27 000 km/u ofwel 7 km/seconde. De gloednieuwe Hubble keek wat scheel en moest daarom een nieuwe lens (bril) krijgen. De restauratie duurde een paar dagen. 

Morgen is het precies 40 jaar geleden in 1980 dat John Lennon werd vermoord. Je hoort er meer over morgen in een nieuwe TM.

Di8dec

The Eagles brengen vandaag in 1976 hun allerbekendste lp Hotel California uit. Op de cover staat het Beverly Hills Hotel in Californië. Het werd een van de best verkochte albums. Toch vormde het album een breekpunt in de carrière van de groep. Ruzies zorgden uiteindelijk voor het einde van The Eagles, maar na 14 jaar stond de Amerikaanse groep weer op de planken. 

In 1978 is 8 december de sterfdag van Golda Meïr, premier van Israël. Tijdens haar regeerperiode gebeurde de gijzeling en het uitmoorden van 11 Israëlische atleten en officials door de Palestijnen van Yasser Arafat tijdens de Olympische Spelen van München in 1972.

Het is precies 40 jaar geleden dat vandaag in 1980 John Lennon wordt doodgeschoten voor zijn huis aan het Dakota-gebouw in New York. Het motief van moordenaar Mark David Chapman was bekend worden. Bij het verlaten van zijn huis signeerde Lennon een exemplaar van zijn album Double Fantasy voor zijn moordenaar, terwijl een andere een foto hiervan nam.  ’s Avonds iets voor 11 werd Lennon door Chapman neergeschoten met vier kogels. Om geen tijd te verliezen, omdat hij hevig bloedde, brachten politieagenten hem naar het ziekenhuis, waar hij kort na aankomst overleed. John Lennon werd 40. Zijn as werd uitgestrooid in Central Park waar nu Strawberry Fields memorial is.

Vandaag in 1991 tekenen de leiders van Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne het Akkoord van Bialowieza. Daarmee komt een einde aan 69 jaar Sovjet-Unie en begint het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. De kernramp van Tsjernobyl was het begin van het einde van de Sovjet-Unie wegens geen beleid en geen of foute communicatie naar de bevolking, bewust of onwetend. Vooral Wit-Rusland was het slachtoffer van de kernramp.

John Glenn, de oudste astronaut in de ruimte ooit, overlijdt op 8 december 2016. Hij werd 95. Op zijn 77ste vloog hij nog mee met de Space Shuttle. Hij behoorde tot de allereerste zeven astronauten van de Nasa, de zogemaande Mercury Seven. Voor de Amerikanen waren die zeven echte helden die regelmatig op tv en in de boekjes verschenen. Dat was ook nodig om het chauvinisme hoog te houden in de strijd om de zogenaamde space race met Rusland in een tijd van de Koude Oorlog tussen oost en west. John Glenn was de eerste Amerikaan in een baan om de aarde in 1962 (hij was de derde Amerikaanse astronaut in de ruimte na Shepard en Grissom). Een jaar eerder (1961) was de Russische kosmonaut Joeri Gagarin de allereerste mens in de ruimte.

Morgen neem ik jou onder andere mee met de Fyra, je weet wel, die ramptrein tussen Brussel en Amsterdam in 2012.

Wo9dec

Het is precies een jaar geleden (2019) dat de Zweedse zangeres Marie Fredriksson van de popgroep Roxette is overleden. Ze werd 61. In 2002 kreeg ze een hersentumor. Na een zware behandeling en revalidatie kwam ze terug als zangeres en werd ze in 2005 kankervrij verklaard. Roxette had een boontje voor ons land. De 30ste verjaardag van Roxette werd gevierd in de Lotto Arena in Antwerpen in 2015. Sinds 2016 ging het opnieuw slechter met haar gezondheid.

Op 9 december 2012 is de Fyra de nieuwe hogesnelheidstrein tussen Brussel en Amsterdam. Die kwam in de plaats van de Beneluxtrein. Er waren dagelijks 10 verbindingen gepland. Maar vanaf dag 1 kreeg de Fyra af te rekenen met pannes. De internationale treindienst tussen Amsterdam en Brussel werd na amper 40 dagen (op 17 januari 2013) stopgezet wegens dagelijkse mankementen aan de software, maar ook door de koude. Eén treinstel verloor zelfs een bodemplaat. De NMBS kon de bestelling van de Fyra-treinstellen nog net annuleren.

Het is precies 10 jaar geleden op 9 december 2010 dat Jim Morrison postuum excuses krijgt van de staat Florida. De zanger van The Doors heeft het niet meer geweten, want hij is dan al 39 jaar overleden. Tijdens een concert in Miami op 1 maart 1969 werd Jim Morrison opgepakt voor exhibitionisme, schennis van de goede zeden en openbare dronkenschap. Hij zou onder meer zijn penis getoond hebben aan het publiek, iets wat op geen enkele foto van het concert te zien is. Maar zijn arrestatie kon evengoed gezien worden als een alternatief voor zijn aanstootgevende songteksten en zijn provocerend gedrag tijdens zijn optredens. Hoe dan ook, kreeg hij 6 maanden cel en een boete van 50.000 dollar. Nog voor hij naar de gevangenis moest, stierf hij in zijn bad in 1971.

9 december 1641 is de sterfdag van de Vlaamse schilder Antoon van Dyck. De barokschilder is een leerling van Pieter-Paul Rubens. Een bekend schilderij van Van Dyck is de Kruisiging. Hij portretteerde dikwijls mannen met korte, puntige baarden die in het Engels een Van (van Morisson) Dike (Nike) werden genoemd. Antoon van Dyck ligt begraven in St-Pauls Cathedral in Londen.

Exact 1595 jaar geleden in het jaar 425 wordt de KU Leuven opgericht. Het is nu de grootste Nederlandstalige universiteit van de Lage Landen. Luc Sels is sinds 2017 rector van de KU Leuven.

10 december 1896 is de sterfdag van de Zweedse chemicus en industrieel Alfred Nobel, bekend van de Nobelprijzen. Meer hierover morgen in een nieuwe TM

Do10dec

155 jaar geleden op 10 december 1865 overlijdt onze eerste koning Leopold I. Op zijn vijfde levensjaar was hij al kolonel in het leger. Tot zijn elfde kreeg hij privéles van zijn grootmoeder. Leopold van Saksen-Coburg-Gotha legde de eed af als allereerste koning van België op 21 juli 1831. Ons land is dan al één jaar onafhankelijk. Zijn leven lang vocht hij om de Nederlanders buiten te houden. Hij wou van zijn klein landje een sterke staat maken. Onder zijn bewind kreeg België de eerste spoorlijn van Europa. Zijn eerste vrouw en zoon stierven in het kraambed. Hij kwam die schok nooit helemaal te boven. In zijn tweede huwelijk met Louise-Marie van Orléans had hij drie zonen en een dochter waaronder kroonprins Leopold II. 

10 december 1896 is de sterfdag van de Zweedse chemicus en industrieel Alfred Nobel. Zijn bekendste uitvinding was het dynamiet, waardoor de mijnontginning een minder zware arbeid werd. Hij had wel nooit gedacht dat zijn uitvinding ook als wapen kon worden gebruikt. Alfred Nobel bepaalde in zijn testament dat elk jaar op zijn sterfdag, 10 december dus, vijf Nobelprijzen moesten worden uitgereikt. De eerste prijzen kwamen er pas vijf jaar na zijn overlijden. De Duitse natuurkundige Wilhelm Röntgen ontving in 1901 de allereerste Nobelprijs voor Natuurkunde voor zijn ontdekking van de röntgenstralen. Henri Dunant kreeg de allereerste Nobelprijs voor de Vrede voor de oprichting van het Rode Kruis. In 1913 kreeg Belg Henri La Fontaine de Nobelprijs voor de Vrede onder meer voor het universeel stemrecht, het recht op onderwijs, vrouwenrechten en de arbeidsreglementering. In Brussel heeft hij een plein dat naar hem is genoemd.

In 1948 neemt de Verenigde Naties ‘De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens’ aan. Dit omschrijft de basisrechten van de mens wereldwijd. De bescherming van vrouwen tegen geweld én de bescherming tegen kinderarbeid zijn nog niet opgenomen. Die werden later in het internationaal recht uitgewerkt.

Op 10 december 1997 rijdt voor het eerst een hogesnelheidstrein tussen Brussel en Parijs. De Thalys legt het traject van 350 km af in anderhalf uur.

Op 10 december in het jaar 2000 zijn er voor heel het land rukwinden tot 120 km/u.

En generaal Pinochet van Chili overlijdt in 2006. Hij was dictator tot in 1990 en dat sinds de staatsgreep van 9/11 maar dan wel die van 1973, waarbij toenmalig president Allende om het leven kwam.

Morgen heeft onze TM onder meer een halte op 11 december 1972 voor de laatste maanlanding.

Vr11dec

In 1936 doet Koning Edward Vlll afstand van de Engelse troon. Hij is dan net geen jaar koning. De reden voor zijn troonsafstand was de bekendmaking van zijn huwelijk met de gescheiden Amerikaanse Wallis Simpson die niet van adel was. Als koning was hij ook leider van de Anglicaanse kerk en die zou haar nooit als koningin kunnen accepteren. Hij koos voor het huwelijk boven de troon. Zijn broer werd dan koning George VI, vader van de huidige Queen Elizabeth. Eduard trouwde met Wallis Simpson in Frankrijk. Hij overleed in Parijs in 1972.

Vandaag in 1972 landen voor de laatste keer mensen op de maan. Twee astronauten van Apollo 17 bleven er drie dagen. Met een maanjeep legden ze een afstand van 35 km af om 108 kg maanstenen te verzamelen. In drie jaar tijd wandelden 12 astronauten op de maan. De resterende drie geplande maanvluchten Apollo 18-19 en 20 werden geannuleerd wegens te veel geld nodig voor de Vietnamoorlog. 

In 1994 overlijdt de Poolse generaal Stanislav Maczek. Hij werd 102. Hij sprak Nederlands wat hem bij de bevrijding in 1944 sympathiek maakte. In 1979 was Maczek te gast in Tielt waar hij de Sherman-tank op het Generaal Maczek-plein als monument inwijdde. Later kreeg hij ook een bronzen beeld van kunstenaar Jef Claerhout. Tot aan zijn dood vandaag in 1994 woonde hij in Schotland. Maczek ligt begraven op het Poolse militaire kerkhof in Breda in Nederland.

Een kwarteeuw geleden in 1995 gaat Jean-Pierre Van Rossem voor 5 jaar de cel in. De veroordeling werd in beroep en in cassatie bevestigd. Van Rossem werd schuldig bevonden aan schriftvervalsing, misbruik van vertrouwen en het uitgeven van ongedekte cheques tijdens zijn activiteiten met zijn firma Moneytron.

In november 2018 werd hij nog eens veroordeeld tot 2 jaar effectieve gevangenisstraf voor valsheid in geschrifte, witwassen, belastingfraude en oplichting.  Kort na deze veroordeling overleed hij. Die veroordeling stond los van de Moneytron-zaak waarvoor hij dus vandaag in 1995 vijf jaar de cel in moest, maar na drie jaar vervroegd vrij kwam.

In 2003 is Ann Petersen overleden. Bij het jonge publiek werd zij bekend als Mevrouw Jeannine in Samson & Gert. Ze blijft ook vereeuwigd als ‘ons moe’ in Thuis, en als Paulette in de kortfilm Pauline en Paulette. Ook in de Urbanusfilms Hector en Koko Flanel speelde ze een hoofdrol, en uiteraard speelde ze ook tal van gastrollen.

Maandag is het een jaar geleden (2019) dat kunstenaar Panamarenko is overleden. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 14 december hoor je morgen in een nieuwe TM.

Ma14dec

Het is vandaag precies een jaar geleden (2019) dat kunstenaar-beeldhouwer Panamarenko is overleden. Hij werd 79. Hij maakte veel kunstwerken die met vliegen te maken hadden. Panamarenko is immers een samentrekking van Pan American Airlines and Company. De inspiratie voor zijn pseudoniem ontstond toen hij op de radio Ponomarenko hoorde, de Russische oud-generaal uit de Koude Oorlog. De echte naam van Panamarenko was Henri Van Herwegen. De liefde voor techniek en bouwen kreeg hij mee van zijn vader en grootvader, die respektievelijk elekro-ingenieur en architect waren.

In 2017 overlijdt acteur Marc Van Eeghem. Vijf jaar eerder in 2012 maakte hij bekend aan prostaatkanker te lijden. Hij overwon die kanker een tijdlang. We blijven Marc Van Eeghem onder meer herinneren als Jan de Ridder in de tv-serie De Parelvissers. Hij was de broer van Kurt Van Eeghem.

De Franse president Jacques Chirac opent in 2004 het viaduct van Millau (mi-jo) over de rivier de Tarn in Zuid-Frankrijk. Het is de hoogste viaduct ter wereld, nl. 343 meter en ligt op de autosnelweg van Clermont-Ferrand en Montpellier, dat is een belangrijk onderdeel van de route van Parijs naar Zuid-Frankrijk.

30 jaar geleden in 1990 schenkt Michael Gorbatsjov zijn Nobelprijs voor de Vrede aan medische centra in Rusland. Dat was een bedrag van een half miljoen euro (520 000 euro – 21 miljoen frank). De inzet van de laatste Sovjet-leider leidde tot het einde van de Koude Oorlog tussen Oost en West en tussen Oost- en West-Duitsland, toen nog twee aparte landen. Ongewild had hij op die manier ook het einde van de politieke almacht van de communistische partij en het einde van de Sovjet-Unie op zijn naam geschreven.

In 1977 vindt de première plaats van de film Saturday Night Fever. John Travolta vertolkte de rol van een probleemjongere uit Brooklyn in New York. Om zijn problemen te vergeten, ontpopte hij zich tot de koning van de dansvloer. De filmmuziek was van The Bee Gees. Met de film werd de discomuziek geboren.

De Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen is de eerste mens op de Zuidpool in 1911. Hij bleef er drie dagen om de nodige astronomische metingen te doen om de precieze plaats te bepalen. Bij zijn vertrek liet hij in een tent een brief achter voor  Haakon VII, koning van Noorwegen. Dit deed hij uit voorzorg voor het geval dat de terugtocht fataal zou aflopen.

Morgen is het een kwarteeuw geleden in 1995 dat het Bosman-arrrest plaatsvond. Dat had alles te maken met voetbal, maar hoe zat dat ook alweer. Je vermeent er meer over morgen in een nieuwe TM.

Di15dec

20 jaar geleden in het jaar 2000 overlijdt journalist Jacques Goddet, directeur van de Ronde van Frankrijk. Hij was ook de uitgever van de sportkrant L’Equipe. Onder Goddets leiding werd in 1953 de groene trui voor de beste sprinter geïntroduceerd en het rijden van een proloog aan het begin van de Tour. Op de Tourmalet staat een borstbeeld van hem. Hij werd 95.

Precies een kwarteeuw geleden in 1995 vindt het Bosman-arrest plaats. De uitspraak van het Europees Hof van Justitie geeft hiermee voetballer Jean-Marc Bosman gelijk die 5 jaar eerder in 1990 zijn vrijheid opeiste nadat zijn contract met zijn club afgelopen was. Sinds het Bosman-arrest kunnen clubs geen transfersom meer vragen voor spelers die einde contract zijn en naar een andere club willen. De transfersommen blijven wel bestaan voor spelers die nog niet einde contract zijn. Ook de beperking op het aantal buitenlanders in een club werd ongedaan gemaakt.

In 1966 overlijdt filmproducent Walt Disney. If you can dream it, you can do it, was zijn leuze. En hij heeft het ook gedaan. Het is geen kwestie van diploma, maar van hoe je in het leven staat, zei hij.

Koning Boudewijn trouwt met de Spaanse gravin Fabiola Mora y Aragon in 1960, vandaag dus 60 jaar geleden. Hij was dan al 9 jaar koning. Zij was 32 en twee jaar ouder dan Boudewijn. Eén jaar na het huwelijk was ze zwanger, maar ze kreeg een miskraam. Zo ook de jaren daarop. Vijf keer was ze zwanger. 

Vandaag in 1916 eindigt de Slag om Verdun. Die duurde tien maanden en was de langste veldslag van de Eerste Wereldoorlog. 300 000 Franse en Duitse soldaten komen hierbij om, 400 000 zijn gewond. De Slag om Verdun ontaardde in een prestigeslag tussen Frankrijk en Duitsland. Het was een poging van het Duitse leger om Parijs te bereiken, wat ze in de Eerste Wereldoorlog nooit hebben kunnen innemen. Toch vonden de zwaarste gevechten van de oorlog plaats in Frankrijk met veel schade en burgerslachtoffers tot gevolg. Frankrijk haalde het ten koste van vele mensenlevens. De latere president Charles de Gaulle vocht als officier in de Slag bij Verdun.

Precies 130 jaar geleden op 15 december 1890 verschijnt de eerste Amerikaanse paper over privacy. De ‘Harvard Law Review’ beschrijft het recht op privacy, omdat de foto’s bij het grote publiek hun intrede doen en die zullen wat binnenskamers gebeurt naar buiten brengen. Ook de roddelpers kreeg een veeg uit de pan in de eerste privacywet van 1890. In de geschiedenis van de fotografie bestond dan kleurenfoto al en was de filmrol van Kodak de meest recente uitvinding.

Voila. Morgen neem ik jou onder andere mee naar twee jaar geleden toen de Red Lions voor het eerst wereldkampioen werden.

Wo16dec

Elke weekdag op dit uur krijg je een korte portie geschiedenis. De chronologische tijdsreis in de nieuwsberichten van 16 december beginnen we vandaag in 2018.

Want de Belgische hockeymannen de Red Lions worden dan voor het eerst wereldkampioen. In de WK-finale tegen Nederland stond het na 60 minuten nog altijd 0-0. Dus kwamen er shoot-outs. De Belgen kregen de titel niet cadeau, want de videoref zag bij de winning goal een voetfout. Het was uiteindelijk doelman Vanasch (asj) van de Red Lions die in totaal vier ballen van Oranje kon stoppen en zo de titel voor zijn ploeg binnenhaalde. Eindstand 3-2. De Red Lions zijn niet alleen wereldkampioen, ze zijn ook Europees kampioen.

Het is precies 30 jaar geleden in 1990 dat de eerste genetisch gemanipuleerde stier wordt geboren. In het DNA van de Nederlandse stier werd een stukje menselijk-DNA ingebouwd. Daardoor zouden de vrouwelijke nakomelingen melk produceren die kon worden gebruikt voor babyvoeding. Maar dat resultaat bij de 55 nakomelingen was zeer mager. Na 13 levensjaren in 2004 liet men stier Herman inslapen, omdat die te veel pijn had van artrose.

De Amerikaanse acteur Lee Van (zoals Van Morisson) Cleef (ie) overlijdt in 1989. We kennen hem het best als de Slechte in de western ‘The Good, The Bad and The Ugly’ met Clint Eastwoord. Ook in de film ‘For a Few Dollars More’ speelt hij aan de zijde van Clint Eastwood.

Op 16 december 1944 begint de Slag om de Ardennen, ook wel het Ardennenoffensief genoemd. Het was een laatste poging van Hitler om door te stoten naar Antwerpen. Daar viel vandaag in 1944 een V2-raket op de Rex-bioscoop. 567 mensen kwamen hierbij om het leven. De slag duurde enkele weken en kostte aan tienduizenden Amerikaanse en Duitse soldaten het leven.

In 1921 overlijdt de Franse componist Camille Saint-Saëns. Zijn meest bekende werken zijn La Danse Macabre en Le Carnaval des Animaux. Deze laatste is een verzameling van humoristische muzikale schetsen. Dieren die erin voorkomen zijn onder meer de zwaan, de leeuw, de schildpad, de kangoeroe en de olifant. Zelf is componist Camille Saint-Saëns nooit naar een voorstelling geweest, omdat hij vond dat het niet paste bij zijn imago van serieus componist.

In 1631 barst de Vesuvius uit. Het was de tweede grootste uitbarsting van de Italiaanse vulkaan sinds de uitbarsting in het jaar 79 waarbij de Romeinse stad Pompei werd bedolven onder lava en as. Sinds Pompei is de Vesuvius al 9 keer uitgebarsten waarvan de laatste keer in 1944.

Heb je deze TM net gemist? Ga dan eens kijken naar de website RT.be of je downloadt de podcast van deze TM gratis in iTunes, Soundcloud, Apple Podcast of Google Podcast. Morgen zelfde tijd tijdreizen we onder meer naar 1903, want dan maken de broers Wright de eerste geslaagde vlucht met een vliegtuig.

Do17dec

Paus Paulus III verstoot Koning Hendrik VIII van Engeland uit de kerk in 1538. De paus deed dit omdat de koning gescheiden was. De vrouw van Hendrik VIII kon hem geen zoon schenken en dus ook geen opvolger. Door het conflict met de paus werd de Anglicaanse kerk afgescheiden van de Roomse kerk. Hendrik VIII had uiteindelijk zes vrouwen, waarvan hij er twee liet onthoofden.

Precies 155 jaar geleden op 17 december 1865 wordt Leopold II de tweede koning van ons land. Hij sterft ook op 17 december 44 jaar later in 1909. Leopold II was de stichter én de privébezitter van de Onafhankelijke Congostaat. Een jaar voor zijn dood had de regering de eigendom overgenomen en omgedoopt tot Belgisch Congo. Zelf was hij er nooit geweest. Uiteindelijk zijn er heel veel Congolezen gemarteld en gestorven. Koning Leopold II wordt dan ook beschouwd als de slechtste koning van ons land. Hij wou (tussen 1897 en 1904) ook graag een stukje ‘Belgisch China’. Daardoor ontstond een grote haat tegen het Westen en ook tegen het christendom, dat dikwijls misbruikt werd voor politieke doeleinden. Leopold 2 heeft ook geprobeerd om Zeeuws-Vlaanderen en Nederlands-Limburg te veroveren. Hij maakte die plannen al toen hij nog kroonprins was. Het ging uiteindelijk niet door, omdat Frankrijk dat niet wou. Wel goed is dat onder zijn beleid de Koninklijke Serres van Laken, het Jubelpark en het Park van Tervuren er kwamen.

In 1903 maken de broers Wright de eerste geslaagde vlucht met een vliegtuig. Er waren meerdere pogingen op 17 december 1903. De beste vlucht duurde 59 sec over een afstand van 260 m. Dat is een snelheid van 15,5 km/u.

In 1983 vindt een bomaanslag plaats aan het chique Londense warenhuis Harrods. De aanslag werd opgeëist door het IRA, het Iers Republikeins Leger. Door de bomauto kwamen drie politiemensen en drie burgers om het leven, 90 waren gewond. Het IRA pleegde bomaanslagen op commerciële doelen om de economie schade aan te brengen en zo druk uit te oefenen op de Britse regering om zich terug te trekken uit Noord-Ierland. 10 jaar later in 1993 werd het bekende warenhuis Harrods in London nog eens het doelwit van het IRA.

De eerste aflevering van The Simpsons is vandaag in 1989 op de Amerikaanse televisie te zien als een volwaardige tv-serie. Eerder was de satirische animatieserie al 2,5 jaar een rubriek in The Tracey Ullman Show. In het begin kreeg de serie kritiek. Bart Simpson had een slechte invloed op de kinderen en ook de Amerikaanse politiek werd op de korrel genomen.

Morgen tijdreizen we onder meer naar 2014 wanneer Ford Genk definitief de deuren sluit. Tot morgen.

Vr18dec

Op 18 december 2018 biedt premier Michel na 4 jaar het ontslag van zijn regering aan. De koning aanvaardde het ontslag drie dagen later en vanaf dan was de regering Michel II een regering van lopende zaken. De regering was 10 dagen eerder gevallen over het VN-migratiepact, ook wel het Marrakesh-pact genoemd. Zo ontstond een wisselmeerderheid, de regering Michel II, zeg maar Michel I zonder N-VA. Een regering dus zonder parlementaire meerderheid. Toen de oppositie dan dreigde met een motie van wantrouwen, bood Charles Michel bij de koning het ontslag van zijn regering aan. Sophie Wilmès werd dan de eerste vrouwelijke premier van ons land weliswaar waarnemend en tijdelijk tot aan de volgende regering.

Op 18 december 2014 rolt bij Ford Genk de laatste Ford Mondeo van de band om diezelfde dag nog definitief de deuren te sluiten. De laatste 4.000 werknemers verloren hiermee hun job. Twee jaar eerder eind 2012 was aan de 10 000 werknemers op een weinig-communatieve manier en zonder uitleg aangekondigd dat het bedrijf eind 2014 dicht moest. Er was overcapaciteit door de dalende vraag naar auto’s in Europa. Een fabriek in Duitsland of in België moest dicht. Een fabriek sluiten in Duitsland was wel veel duurder, omdat de wettelijke ontslagverplichtingen daar veel strenger waren dan bij ons. Het Amerikaanse hoofdkwartier van Ford koos dan maar voor de goedkoopste oplossing.

In Bolivia is socialist Evo Morales de eerste Indiaan die erin slaagt om president te worden in Zuid-Amerika. Dat is in 2005, vandaag dus 15 jaar geleden. Dat was dag op dag op de 150e verjaardag van de afschaffing van de slavernij in de Verenigde Staten in 1865. In oktober 2019 werd hij voor een vierde ambtstermijn herkozen. Maar zijn overwinning werd ontsierd door rellen. Evo Morales is dan ook afgetreden.

Vandaag in 1986 zorgen rukwinden tot 125 km/u voor schade in Oostende. En in 1950 worden we wakker in een wit tapijt van maar liefst 25 cm sneeuw.

In 1892 overlijdt de Britse bioloog Richard Owen. Hij is de ontdekker van de dinosaurus een halve eeuw eerder in 1842. Hij noemde het skelet van de dieren de ‘Verschrikkelijke Hagedissen’ wat in het Grieks ‘Dinosaurus’ betekent. De dinosaurussen leefden 150 miljoen jaar op aarde. Het is de langst levende soort op aarde geweest, na bacteriën die hier al 3 miljard jaar leven.

Op 21 december 1937 werd geschiedenis geschreven in de filmwereld. Voor het eerst is een tekenfilm in kleur de hoofdfilm in de bioscoop. Welke dat was hoor je maandag in een nieuwe TM. 

Ma21dec

We laten ons al meteen terugflitsen naar 21 december 1988.

Want dan stort bij een aanslag een Amerikaanse Boeing 747 neer in het Schotse Lockerbie. Alle 259 inzittenden én 11 mensen op de grond komen om het leven. Het waren twee agenten van de Libische inlichtingendienst die een bom in de bagageruimte binnensmokkelden. De opdrachtgever ws kolonel Kadafie. De aanslag leidde tot een jarenlange handelsboycot omdat Libië de daders niet wou uitleveren. Uiteindelijk gebeurde dat wel, 10 jaar later in 1998. Eén Libische agent werd veroordeeld tot levenslang. In 2012 overleed hij aan prostaatkanker.

Apollo 8 wordt vandaag in 1968 gelanceerd. Het was de eerste bemande ruimtevlucht die rond de maan cirkelde. En het was meteen ook de eerste bemande vlucht die verder ging dan rondjes draaien rond de aarde. De reis richting de maan ging aan een snelheid van 40 000 km/u, dat is 11 km/sec. De Apollovluchten waren een voorbereiding op de maandlanding.

Karel Van Wijnendaele overlijdt vandaag in 1961. Hij was sportjournalist bij De Sportwereld en later bij Het Nieuwsblad. Hij stond mee aan de wieg van de Ronde van Vlaanderen. Zijn leven was de fiets. Hij probeerde het zelf als wielrenner, baatte een wielerzaak uit, werd beheerder van een velodroom, organiseerde wielerwedstrijden, was manager van wielerploegen, koers-directeur, bondscoach, adviseur van KBWB en de organisatoren van de Ronde van Frankrijk, en stond mee aan de wieg van de UCI Pro Tour. Hij ligt begraven op het kerkhof van St-Maartens-Latem. Op de Kwaremont staat een monument ter ere van Karel Van Wijnendaele.

In 1937 wordt filmgeschiedenis geschreven. Voor het eerst wordt een tekenfilm als hoofdfilm getoond in de bioscoop. Het is de kleurentekenfilm Sneeuwwitje van Walt Disney. Leuk om weten is dat Walt Disney aan de tekenaars 5 euro premie schonk voor elke visuele grap die ze bedachten.

80 jaar geleden op 21 december 1940 overlijdt schrijver Scott Fitzgerald. Hij stierf na een tweede en fatale hartaanval op zijn 44e. The Great (ei) Gatsby (ie) en Tender is the Night behoren tot de best verkochte boeken.

De Duitse acteur Gerd Deutschman beter bekend als Kapitein Iglo in de gelijknamige reclameclips, is vandaag overleden in 2011.

Je kan deze TM opnieuw beluisteren of bekijken op ons YT-kanaal op de website RT.be. Daar vind je onder meer de beelden van de vliegtuigramp in Lockerbie van vandaag in 1988. Morgen hebben we een afspraak in 2004 als Philippe Lacroix vrijkomt. Hij was het brein van de Bende van Patrick Haemers. Tot morgen.

Di22dec

Een eenvoudige optelling van 36 + 56 = 92 was het antwoord om de eerste kernsplitsing te doen op 22 december 1938. Het was de Duitse natuurkundige Otto Hahn die de splijting van uranium kon aantonen. De kern van het uranium-atoom bevat maar liefst 92 protonen. De ontdekking leidde algauw tot de eerste atoombom. Het zou tot 1951 duren voordat kernreactie werd ingezet om energie op te wekken.

Twee schrijvers met naam overlijden ook op 22 december. In 1971 is dat Godfried Bomans van de roman Erik of het Klein Insectenboek. En in 1989 is dat de Ier Samuel Beckett van Wachten op Godot.

Het is vandaag in het jaar 2000 de eerste dag met vorst, nl. een half graadje onder nul in Ukkel. Dat is dus wel een zeer laat begin van de winter in 2000, vandaag precies 20 jaar geleden. Het record is voor 29 december, nog een week later dus, maar dan wel in 1984. Die dag is de meest laattijdige vorst van de 20e eeuw.

Topgangster Philippe Lacroix is vandaag in 2004 voorwaardelijk vrij. Hij kreeg 10 jaar eerder in 1994 als laatste in ons land de doodstraf. Die werd twee jaar later omgezet in levenslang. Lacroix was het brein van de Bende van Patrick Haemers die gewelddadige overvallen pleegde op geldtransporten met een zeer jonge geldkoerier als dode. De bende ontvoerde ook oud-premier Paul Vanden Boeynants. Lacroix toonde spijt. Na zijn vrijlating vandaag in 2004 ging hij aan de slag als licentiaat Nederlands-Engels.

22 december 2011 is een nationale stakingsdag. Die is op zeer korte tijd georganiseerd. Een plotse wijziging in het pensioenstelsel zette de bonden in de openbare sector in actie. Bij het openbaar vervoer werd de staking goed opgevolgd. In de andere sectoren hadden de vakbonden minder tot geen succes. Er werd een herkansing gepland ruim een maand later op 30 januari 2012, maar ook die werd een flop.

Morgen is er een nieuwe TM. Dan zal het precies een kwarteeuw geleden zijn in 1995 dat de allereerste aflevering van Thuis op tv kwam. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 23 december hoor je morgen in een nieuwe TM.

Wo23dec

Op 23 december 1888 snijdt Vincent Van Gogh zijn linkeroor af. Dit was het begin van een reeks ernstige inzinkingen tot aan zijn zelfmoord anderhalf jaar later in de zomer van 1890. Hij voelde zich mislukt. Het succes van zijn werk heeft hij immers nooit gekend. Waarschijnlijk heeft Vincent Van Gogh in zijn leven maar één werk zelf verkocht. Terwijl nu recordbedragen voor zijn werken worden betaald.

Het is vandaag exact een kwarteeuw geleden in 1995 dat de eerste aflevering van Thuis wordt uitgezonden. Die eerste aflevering van vandaag in 1995 telde 810.000 kijkers. In de eerste maanden haalde de serie gemiddeld 300.000 kijkers. Isabelle A zong toen in 1995 de allereerste titelsong van Thuis.

In 2009 kondigt Formule 1-piloot Michael Schumacher zijn comeback aan. Zijn eerste Grand Prix was dan in maart 2010. Hij behaalde helaas maar één podiumplaats meer, nl. brons in 2012 in Valencia. Eind 2012 stopte hij dan definitief. En nog een jaar later in december 2013 liep hij dan een ernstig hersenletsel op bij een skiongeluk. Hij werd zeven keer wereldkampioen. Dat is één beter dan Lewis Hamilton.

De seriemoordenaar Andras Pandy is op 23 december 2013 overleden in de gevangenis van Brugge. Hij werd 86. Samen met zijn dochter Agnes werd hij in 2002 veroordeeld voor de moord op 6 vrouwen. Andras Pandy was een dominee van Hongaarse afkomst. Met zijn dochter Agnes had hij een incest-relatie. Zij stapte naar de politie om de verdwijning van enkele familieleden te melden. Hij liet de lichamen van de slachtoffers oplossen in een sterk zuur. 

In 2013 overlijdt de Russische militair en wapenontwerper Michail Kalasjnikov. Zijn ideëen om machinepistolen te ontwikkelen kreeg hij toen hij in een ziekenhuis lag.

Sinds 2004 is Kalasjnikov ook de naam van een wodka.

In 2014 is Jeremy Lloyd overleden aan een longontsteking. De Britse acteur kennen we vooral als scritpschrijver, samen met David Croft, van de Britse comedy’s Allo Allo en Are you being served? Jeremy Lloyd was getrouwd met de Britse actrice Joanna Lumley.

In 2018 is woordkunstenaar Francis Verdoodt overleden. Zijn stem blijft vereeuwigd aan heel wat tv-programma’s voor kinderen, zoals Prikballon en Sprookjestheater. Hij was ook de stem van Schooltelevisie.

Morgen heeft onze TM onder meer een halte in 1903 als de wet op de arbeidsongevallen wordt goedgekeurd. Meer hierover in een nieuwe TM. Graag tot morgen.

Do24dec

Op 24 december 1492 zinkt het vlaggenschip Santa Maria van Columbus voor de kust van Haïti. In de zomer vertrokken drie schepen richting India weliswaar bewust niet naar het oosten maar naar het westen. Zoals bekend ontdekte Columbus zo Amerika, terwijl hij ervan overtuigd was India te hebben bereikt. Door het verlies van het schip Santa Maria liet Columbus 40 mannen achter in Amerika. Halverwege januari 1493 keerde hij dan terug naar Spanje met de twee resterende schepen, Pinta en Nina. Hij had nog wel plaats over voor 10 gevangen indianen.

In 1524 overlijdt de Portugese ontdekkingsreiziger Vasco da Gama. Hij leidde de allereerste expeditie naar India ruim 6 jaar na de ontdekking van Amerika door Columbus die zoals bekend zelf beweerde India te hebben ontdekt. 

In 1903 wordt de wet op de arbeidsongevallen goedgekeurd. Arbeiders kregen hierdoor een bescherming tegen beroepsrisico’s. Ook een beperkte groep bedienden die aan dezelfde gevaren en risico’s werden blootgesteld als arbeiders én niet te veel verdienden, genoten ook van een tegemoetkoming bij arbeidsongevallen. Ruim een kwarteeuw later vanaf 1930 werd dit voor iedere werknemer zo.

Het weer is koud en winderig op 24 december. In 1940 vriest het 11° onder nul en zelfs -17 in de Ardennen. En in 1977 vallen er 7 doden en is er veel schade in West- en Oost-Vlaanderen door rukwinden tot 124 km/u.

In 1979 wordt de allereerste Europese raket Ariane 1 (één) gelanceerd. Die was ontworpen om twee telecommunicatiesatellieten tegelijk in een baan om de aarde te brengen. 

In 1989 wordt VTM-journalist Danny Huwé in Roemenië doodgeschoten. Hij werd 46.

En de Belgische stripauteur Peyo, de geestelijke vader van De Smurfen, overlijdt in 1992.

60 jaar na zijn dood krijgt informaticus Alan Turing (oe) postuum gratie van de Britse Koningin Elisabeth II. Dat gebeurde op kerstavond van 2013. Door de gratie werd zijn veroordeling wegens homoseksualiteit geschrapt. Alan Turing was de Brit die erin slaagde om de Duitse Nazi-Enigmacode te ontcijferen wat het begin van het einde betekende van Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.

En in 2018 overlijdt Meester Jo Van Backlé. Hij werd 91. De gewezen gerechtsdeurwaarder was een begrip in heel wat televisiespelletjes op de openbare omroep van de jaren zestig tot de jaren negentig. Hij moest toezien op het correcte verloop. Hij was ook het toeziende oog tijdens de trekking van de Nationale Loterij.

Herinnert u zich nog de laatste witte kerstdag? Wanneer was dat ook alweer? Je verneemt er meer over, morgen in een nieuwe TM.

Vr25dec

De laatste witte kerst in ons land was van 10 jaar geleden op 25 december 2010. Behalve voor de Westhoek dan, want daar lag dan géén sneeuw. Volgens het KMI moet er minstens 1 cm sneeuw liggen in Ukkel om van een witte Kerst te kunnen spreken. Dus als het in ons land sneeuwt op Kerstmis, maar niet in Ukkel, dan hebben we geen witte Kerst. Maar in 2010 lag er dus wel sneeuw, nl. een wit tapijt van 25 cm. In West-Vlaanderen was dat veel minder, maximaal 5 cm en in Oost-Vlaanderen maximaal 19 cm.

Kerstmis 1991 is het einde van Michael Gorbatsjov. Hij treedt af als president van de Sovjet-Unie en hiermee verdwijnt na 69 jaar definitief die éénpartij-staat.

Kerstmis is het einde, letterlijk, voor dictator Ceaucescu van Roemenië, want hij wordt samen met zijn vrouw in 1989 openbaar geëxecuteerd. Het proces heeft maar twee uur geduurd in een klaslokaal dat een rechtbank moest voorstellen. Ze werden veroordeeld tot de doodstraf, meteen geboeid, naar buiten gebracht en ter plekke geëxecuteerd. De beelden werden wereldwijd uitgezonden.

In 1977 overlijdt Charlie Chaplin.

In Engeland vindt de kroning plaats van Willem de Veroveraar in het jaar 1066. Hij werd dan de eerste Engelse koning. Hij was van Frans-Normandische afkomst.

En nog een kroning in het jaar 800, want dan wordt Karel de Grote tot keizer gekroond. Hij werd 365 jaar later in 1165 heiligverklaard.

De eerste koning van de Franken Clovis laat zich in 496 dopen als voorbeeld voor zijn duizenden krijgers. Op die manier bekeerde hij zich tot het katholieke christendom.

De Romeinse keizer Constantijn de Grote beslist in het jaar 321 dat de geboorte van Jezus voortaan gevierd wordt op 25 december. Wellicht is Jezus niet geboren in december, maar in september en wellicht ook twee of zelfs vijf jaar vroeger dan het jaar nul. Wetenschappers nemen aan dat hij wel echt heeft bestaan. Wat we over hem weten is van doorvertellen om uiteindelijk na zijn dood op papier vast te leggen. Marcus was de eerste die dat deed ongeveer 70 jaar na de dood van Jezus. De laatste evangelist Johannes schreef zijn evangelie ongeveer 100 jaar na het overlijden van Jezus. Interessant om lezen zijn ook de apocriefen. Dat zijn de verborgen evangeliën van Jezus. 

Maandag is het 125 jaar geleden in 1895 dat in Parijs de eerste publieke en betalende filmvertoning plaatsvindt. Je hoort er meer over maandag in een nieuwe TM. Geniet nog van deze feestdag!

Ma28dec

In 2016 overlijdt actrice Debbie Reynolds, moeder van Carrie Fisher, prinses Leia in Star Wars, die een dag eerder dan haar moeder is overleden. Moeder en dochter werden samen begraven.

In 2012 overlijdt Jacques Vandersichel, tv-journalist van de openbare omroep.

En in 2004 overlijdt de Amerikaanse schrijfster Susan Sontag aan kanker en leukemie. Ze werd 71. Over fotografie, dat is de titel van haar boek, bracht ze de bedoelde en onbedoelde effecten van fotografie in beeld.

Het is vandaag 45 jaar geleden in 1975 dat Radio Veronica opnieuw te beluisteren is. Deze keer niet meer als zeezender maar als publieke omroep in Nederland. Eén jaar en vier maanden eerder eind van de zomer in 1974 had zeezender Veronica de programma’s moeten stopzetten, omdat het bij wet verboden was nog uit te zenden vanop zee.

In 1973 publiceert schrijver Alexander Solzjenitsyn zijn omstreden boek ‘De Goelag Archipel’ over de concentratiekampen van Rusland nà de Tweede Wereldoorlog. Solzjenitsyn zat acht jaar in zo een kamp opgesloten. Zijn boek werd in Parijs gedrukt. Het verkocht goed in het Westen, maar was illegaal in eigen land. Daar werd het pas 16 jaar later in 1989 uitgegeven. Al die tijd was de schrijver door Rusland verbannen. Het boek behoort tot de 100 beste boeken in de wereld.

Op 28 december 1945 teistert een storm met rukwinden tot 133 km/u. ons land

125 jaar geleden in 1895 projecteren de broers Lumière hun eerste publieke en betalende filmvertoning. Al enkele jaren konden filmmakers snelbewegende beelden maken. Het probleem was echter het afspelen ervan zoals bij een kinetoscoop waar de kijkers één voor één door een kijkgat gluren om een filmpje te zien. De allereerste bioscoop van vandaag in 1895 was een zaaltje dat de broers Lumière huurden in het Grand Café in Parijs. Het publiek was onder de indruk. Toeschouwers schreeuwden het uit, vielen flauw of doken weg als op het witte doek een trein op ze afkwam.

Op 28 december 1612 wordt de planeet Neptunus ontdekt in ons zonnestelsel door Galileo Galilei. Neptunus was dan de laatste planeet in ons zonnestelsel. Ook nu is het opnieuw de laatste omdat Pluto is gedegradeerd tot dwergplaneet.

In London wordt de Westminster Abbey ingewijd in 1065, vandaag dus 955 jaar geleden. Het is traditioneel de plaats waar kroningen en begrafenissen van het Britse vorstenhuis plaatsvinden.

Morgen blikken we terug op het overlijden van atleet Ivo Van Damme in 1976.

Di29dec

Op 29 december 2013 raakt gewezen F1-piloot Michael Schumacher levensgevaarlijk gewond bij een skiongeluk in de Franse Alpen. Hij viel met zijn hoofd tegen een steen. In het ziekenhuis werd hij in een kunstmatige coma gehouden wegens een schedeltrauma. Zes jaar later (11 september) in 2019 onderging Schumacher een stamceltransplantatie in Parijs. Het laatste wat we weten is dat Schumacher niet meer kan lopen en zelfstandig staan. Hij werd zeven keer wereldkampioen F1. Dat is één beter dan Lewis Hamilton.

Radio2-stem Julien Put overlijdt in 2005 aan keelkanker, vandaag dus 15 jaar geleden.

Vaclav Havel wordt vandaag in 1989 de laatste president van Tsjecho-Slovakije en enkele jaren later de eerste president van Tsjechië.

De ontvoering van Stompie vindt plaats op 29 december 1988. Zijn lichaam werd een week later (6 januari 1989) teruggevonden in een greppel in de buurt van het huis van Winnie Mandela. Stompie Seipei was een jonge zwarte Zuid-Afrikaan van 14. Winnie Mandela liet ook nog drie andere jongeren martelen en vermoorden. Stompie was de jongste. Volgens Winnie Mandela was hij een politie-informant, niettegenstaande hij lid was van het ANC, de beweging van de Mandela’s tegen apartheid in Zuid-Afrika. In 1990 kwam Winnie Mandela in hoger beroep ervan af met twee jaar voorwaardelijk en een boete voor de ontvoering. Eén van haar lijfwachten (Jerry Richardson) werd veroordeeld voor de moord.

Atleet Ivo Van Damme verongelukt vandaag in 1976. Hij werd 22. De middellangeafstandsloper heeft nog altijd de Belgische records op de 800 en de 1000 meter op zijn naam. Hij verongelukte toen hij terug naar huis reed van een trainingskamp in Zuid-Frankrijk. De jaarlijkse atletiekwedstrijd de Memorial Van Damme in het Koning Boudewijnstadion is naar hem genoemd.

Het is precies 130 jaar geleden in 1890 dat Wounded Knee plaatsvindt. Dat was het bloedbad tussen de indianen en de Amerikaanse cavalerie in het plaatsje Wounded Knee in South Dakota. De deels Indiaanse popgroep Redbone heeft er een hit over geschreven met als titel We were all wounded At Wounded Knee.

De Engelse aartsbisschop van Canterbury Thomas Becket wordt vermoord in 1170, vandaag dus 850 jaar geleden. Hij kwam in conflict met koning Hendrik II die hem naar Frankrijk verbande. Na zes jaar keerde Becket terug en werd hij tijdens zijn gebed in de kathedraal door vier edelen in opdracht van de koning vermoord vandaag in 1170. Thomas Becket werd heilig verklaard.

Morgen is het precies 1 jaar geleden dat we voor het eerst over corona hoorden. Dit en nog veel meer verneem je in een nieuwe TM.

Wo30dec

Het is dag op dag een jaar geleden op 30 december 2019 dat we voor het eerst over corona horen. Dan wordt het virus voor het eerst gemeld in Wuhan in China. De eerste patiënten waren vooral bezoekers en werknemers van de vismarkt. Hierdoor werd al snel verondersteld dat het virus een dierlijke oorsprong had. Intussen zijn meer dan 1 miljoen mensen wereldwijd gestorven. In ons land ligt het sterftecijfer boven de 13 000. (Sinds 11 maart 2020) COVID-19 is door de Wereldgezondheidsorganisatie erkend als een pandemie.

Saddam Hoesein wordt opgehangen vandaag in 2006. Hij was bijna een kwarteeuw dictator van Irak. Drie jaar eerder, begin 2003, viel een leger onder leiding van de VS en het VK, Irak binnen om Hoessein af te zetten. De reden was het vermoeden van massavernietigingswapens en banden met terroristen. Hoesein werd gevangen genomen (13 december 2003) en (op 5 november 2006) ter dood veroordeeld tot ophanging voor de moord op 148 Iraakse sjiieten in 1982.

In 1985, vandaag dus 35 jaar geleden, ligt er 12 cm sneeuw in Middelkerke en 14 cm in Koksijde. En het is uitzonderlijk koud in 1950, vandaag 70 jaar geleden, want dan zakt de temperatuur tot 22° onder nul in de Ardennen.

In 1924 bewijst de Amerikaanse astronoom Edwin Hubble dat we niet alleen zijn in het heelal. Hij deed dit door aan te tonen dat ons melkwegstelsel maar één van de vele sterrenstelsels is in het heelal. Dat was revolutionair voor die tijd, want toen dacht de mens nog dat het melkwegstelsel het enige sterrenstelsel was in het heelal.

In 1922 wordt de Sovjet-Unie opgericht door Lenin. Het was een staat met één partij, nl. de Communistische partij. De Sovjet-Unie telde 15 republieken waarbij de overheid en de economie sterk werden gecentraliseerd. Bijna dag op dag 69 jaar na de oprichting van de Sovjet-Unie door Lenin vandaag in 1922, kwam er ook een einde aan de Sovjet-Unie door het aftreden van Michael Gorbatsjov op kerstdag in 1991.

En Grigori Raspoetin, Russians greatest lovemachine, overlijdt op 30 december in 1916. Hij ging de geschiedenis in als de man met de uitzonderlijk grote penis van 33 cm. Die is bewaard en staat op sterk water in een museum in Sint-Petersburg. Leuk weetje: Bobby Farrell van Boney M, die zingt over Raspoetin, overlijdt ook op 30 december, maar dan wel 94 jaar later.

Op de laatste dag van dit jaar tijdreizen we onder meer naar Antwerpen, want oudejaarsavond blijft in ons land toch gelinkt aan die vreselijke brand in het Switel-hotel in Antwerpen in 1994. Meer hierover morgen in een nieuwe TM.

Do31dec

Wereldnieuws uit Antwerpen op oudejaarsavond 1994. Nog voor het aftellen begon, onstond plots een hevige brand in het Switel-hotel. Acht kaarsen te dicht bij twee kerstbomen was de oorzaak van de ramp. In de zaal hingen ook ballonnen met helium. 15 feestvierders kwamen om het leven, 164 raakten gewond. Elke organisator moet sindsdien verplicht op voorhand een brandverzekering afsluiten. Tien jaar na de ramp in 2004 werd het hotel gesloopt.

In 1991 houdt de Sovjet-Unie op te bestaan. De eenpartijstaat was net geen 70 jaar geleden opgericht in 1922. De laatste Sovjetleider Michail Gorbatsjov had nog een poging gedaan om de staat te hervormen met zijn beleid van perestrojka en glasnost, maar de Sovjet-Unie hield uiteindelijk dan toch officieel op te bestaan op oudejaarsavond 1991. Boris Jeltsin werd de eerste president van Rusland. Dag op dag 8 jaar later op 31 december 1999 nam hij ontslag. Vladimir Poetin werd dan waarnemend-president.

Rus Garri Kasparov is voor de derde keer wereldkampioen schaken in 1990 vandaag dus 30 jaar geleden. Hij haalde het van uitdager Karpov. Kasparov werd nog twee keer wereldkampioen. (1985, 1986, 1990, 1993, 1995)

In 1978 noteert Ukkel de meest spectaculaire temperatuurdaling, nl. van 7° op 30 december naar -9,9° op 31 december. Dat is een daling van 16,9° in 24 uur. En in 1950 zakt de temperatuur op de laatste dag van het jaar tot 23° onder nul in de Ardennen.

Juan Peron wordt vandaag in 1946 president van Argentinië. Hij was stevig gekant tegen de Amerikanen en de Britten en voerde een nationalisatie van de industrie door. Een jaar eerder in 1945 trouwde hij met Eva Duarte, beter bekend als Evita Peron. De populaire Evita had geen formele bestuurlijke positie, maar profileerde zich wel als een soort van minister van Sociale Zaken.

In 1939 wordt het traditionele nieuwjaarsconcert vanuit Wenen voor de eerste keer uitgevoerd. Twee jaar later verhuisde het concert naar nieuwjaarsdag en zo is het nog altijd.

Thomas Edison versierde een park met tientallen gloeilampen in 1879. Hij demonstreerde daarmee op oudejaarsavond zijn nieuwe uitvinding: het elektrisch licht. Hopelijk brengt de feestverlichting ook bij jou de sfeer. Geniet van de laatste uren van het jaar. Dan horen we elkaar volgend jaar opnieuw voor de geschiedenis van 1 januari.