Vr1mei
Het is voorpaginanieuws op 1 mei in 2023: Luca Brecel schrijft geschiedenis met een eerste Belgische wereldtitel in het snooker. Hij won de finale met 18-15 van viervoudig wereldkampioen Mark Selby. De offensieve alles-of-niets-stijl van Brecel stond in schril contrast met de verdedigende en tactisch uitgekiende aanpak van Mark Selby. Luca Brecel is de eerste Europeaan van het vasteland ooit die de wereldtitel snooker verovert.
Op 1 mei 2018 is Catherine de Bolle de eerste vrouw én de eerste Belg aan de top van de Europese Politiedienst Europol. Dat is het Europese samenwerkingsverband van politiediensten en het telt 800 medewerkers. De Bolle was eerder al de eerste vrouwelijke en ook jongste commissaris-generaal van de federale politie in ons land.
In de Stuiverstraat, aan het station Brussel Centraal, komen twee brandweermannen om bij een bomauto van de CCC. Het waren ook de enige twee doden van de 14 aanslagen in 1984 en ‘85 van de Belgisch linkse terreurorganisatie Cellules Communistes Combattantes van Pierre Carette. Op 1 mei in 1985 lagen er in de Stuiverstraat pamfletten op de grond die waarschuwden dat een auto zou ontploffen. De CCC had ook de rijkswacht was verwittigd, maar die vergat om de brandweer te waarschuwen. Twee brandweermannen kwamen om het leven toen de bomauto in de Stuiverstraat ontplofte.
Op 1 mei 1971 opent in Tielt jeugdcafé Harlekijn. Het was het tweede kleinkunstcafé in heel Vlaanderen. Luk Saffloer was de eerste die er optrad, maar ook Johan Verminnen, Raymond van het Groenewoud, de broers Koen en Kris De Bruyne, Jan De Wilde, Zjef Van Uytsel, Wim De Craene, Urbanus en Jules De Corte, om er maar enkele te noemen, kregen hun eerste podium in Harlekijn. Jacky Vanmaele was de organisator. Hij deed dit als hobby, want de boterham verdiende hij als studiemeester-opvoeder in het VTI van Deinze en daarna als productieleider-boekhouder van Theater Malpertuis. We herinneren ook onder meer twee keer Herman Van Veen, Georges Moustaki, JJ Cale, John Cale en Jonathan Richman. In 1992 sloot Harlekijn definitief de deuren.
Een goederentrein ontspoort en vliegt in brand in Wetteren in 2013. 2000 mensen werden dagenlang uit hun huis gezet. Eén bejaarde man kwam om het leven. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 4 mei hoor je maandag in een nieuwe TM. Mijn naam is DV. Graag tot maandag.
Vr2mei
Vandaag in 2017 geeft de gewezen dokter André Gyselbrecht uit Ruiselede na vijf jaar toe dat hij de opdrachtgever is voor de moord op zijn schoonzoon Stijn Saelens. Die bekentenis deed hij als hoofdverdachte op de eerste dag van het proces van de kasteelmoord in Wingene. Het proces werd meteen opgeschort, omdat het onderzoek deels moest worden overgedaan. Vijf jaar lang had hij het onderzoek gemanipuleerd door te stellen dat hij onschuldig was. Uiteindelijk werd hij door de correctionele rechtbank veroordeeld tot 27 jaar cel als opdrachtgever voor de moord. In beroep werd zijn straf verminderd tot 21 jaar.
2 mei 2011 staat in de geschiedenisboeken als de dag waarop de Amerikaanse Special Forces erin slaagt om Osama Bin Laden, stichter en leider van de terreurorganisatie Al Qaida, neer te schieten in zijn villa in Pakistan. Amerika beschuldigde hem voor de aanslagen van 9/11. Hij werd uiteindelijk gevonden via een koerier die namens hem contact hield met de buitenwereld.
In 1986 mag Armand Pien in het weerbericht op tv niet zeggen dat de radioactieve wolk van de kernramp van Tsjernobyl in Oekraïne, boven België is gesignaleerd. Het had die dag niet geregend en er was geen fall-out gemeten. Het enige ‘advies’ dat hij mocht geven, was dat groenten extra moesten worden gewassen, dat dieren op landbouwbedrijven binnen moesten blijven en dat kinderen niet in het gras mochten spelen.
Vandaag 55 jaar geleden, in 1970, wordt de allereerste BRT-Top30 uitgezonden, nu is dat de Radio 2 Top 30. De allereerste nummer 1 van de BRT-Top30 was ‘Spirit in the sky’ van Norman Greenbaum.
Vandaag 140 jaar geleden, in 1885, opent in Antwerpen de allereerste wereldtentoonstelling in ons land. Dit viel samen met het feest van 20 jaar Koning Leopold ll. Ook in 1894 en 1930 was er een wereldtentoonstelling in Antwerpen.
In 1519 is Leonardo da Vinci overleden. Hij blijft vooral bekend als de schilder van de Mona Lisa. Hij draagt de titel van Homo Universalis. De Griekse filosoof Aristoteles was de eerste met die titel. Een homo universalis blinkt uit in alle wetenschappen.
Maandag is er een nieuwe TM. Dan is het exact 190 jaar geleden, op 5 mei 1835, dat in ons land de eerste trein rijdt van Brussel naar Mechelen en terug. Hoe die reis van de allereerste stoomtrein verliep en of er ook al vertraging was, hoor je maandag in een nieuwe TM.
Vr3mei
Op 3 mei 2007 wordt in het Albertkanaal nabij Lummen het lichaam van de vermiste Annick Van Uytsel gevonden. De 18-jarige studente was al een week spoorloos. Het duurde nog bijna 3 jaar voor de dader gevonden werd, nl. seriemoordenaar Ronald Janssen.
Ook op 3 mei 2007 verdwijnt Maddy McCann. De Britse kleuter van bijna 4 jaar verdween spoorloos uit haar kamer. Ze is nooit teruggevonden. Haar ouders, beiden zijn artsen, waren tijdens hun vakantie in Portugal uit eten met vrienden en lieten hun drie kinderen in hun appartement slapen 50 m verder. Om het half uur gingen ze beurtelings kijken totdat de mama van Maddy ontdekte dat haar dochtertje niet meer in bed lag. Een tijdlang verdacht de Portugese politie de ouders zelf. Meer dan 600 verdachten werden verhoord. De hoofdverdachte nu is een Duitse veroordeelde pedofiel, die toen 31 was, en momenteel in de cel zit voor andere feiten.
In 2006 overlijdt Karel Appel. De Nederlandse kunstschilder was lid van de Cobra-groep. Hij schilderde abstract-expressionistisch werk.
In 1986 wint België voor het eerst en voorlopig ook nog altijd voor het laatst, het Eurovisiesongfestival. Dat was met de 13-jarige Sandra Kim en J’aime la vie. Ze trad op als 13de deelnemer. Ze kreeg 5 keer het maximum van 12 punten. Dat was van Frankrijk, Ierland, Finland, Turkije en Portugal. Nederland gaf 10 punten. Duitsland gaf slechts 1 punt.
De ijsheiligen zijn op 3 mei nog niet gepasseerd en dan kan het nog vriezen. Vandaag in 1985 ligt er 2 cm sneeuw in de Hoge Venen. Sneeuw lag er ook op 3 mei in 1979. In 1941 vroor het -6,5° op de Baraque Michel. Maar in 1928 waren de ijsheiligen blijkbaar hun weg kwijt, want dan was het aan onze kust volop zomer met in Oostende 28°C op de thermometer.
Je kan de podcast van deze TM opnieuw beluisteren op de website van RT.be. Maandag is het precies een jaar geleden (2023) dat de kroning van King Charles en Camilla plaatsvond. Dit en nog veel meer uit de kranten en de journaals in de geschiedenis van 6 mei hoor je maandag in een nieuwe TM.
Ma4mei
Een goederentrein ontspoort en vliegt in brand in Wetteren in 2013. 2000 mensen werden dagenlang uit hun huis gezet wegens een zeer brandbare en giftige stof. Honderden mensen moesten op controle naar het ziekenhuis. Eén bejaarde man kwam om het leven. Ruim twee jaar na de ramp overleed de Nederlandse machinist en kon hij niet meer worden vervolgd. Toch kreeg hij het jaar daarop, in 2016, als enige de volledige schuld voor de ramp wegens overdreven snelheid: hij reed 84 km/u waar hij maximaal maar 40 km/u uur mocht rijden.
Op 4 mei 1995 worden Sabena en SwissAir zustermaatschappijen. De Belgische staat bleef hoofdaandeelhouder. De Zwitserse luchtvaartmaatschappij nam net niet de helft van de aandelen, maar controleerde wel alle beslissingen. 6,5 jaar later, eind 2001, ging Sabena failliet. SwissAir werd hiervoor verantwoordelijk gesteld. Hoewel in het najaar van datzelfde jaar 2001 de volledige luchtvaartbranche ook wel instortte wegens 9/11.
Op 4 mei 1991 eindigt Clouseau met 23 punten als 16de op 22 in het Eurovisiesongfestival in Rome, vandaag 35 jaar geleden. De groep hoopte met het lied ‘Geef het op’ bekend te worden in Europa. Ook het Engelstalige album ‘Close Encounters’, in datzelfde jaar 1991, loste de verwachtingen niet in. De Europese tournee in het voorprogramma van Roxette, het jaar daarop in 1992, had wat meer succes.
4 mei is in onze Teletijdmachine nat, winderig en wit. Er ligt vandaag nog 4 cm sneeuw in de Ardennen in 1987. In 1968 zorgt een tornado voor veel schade in de provincie Namen. En in 1937 is het uitzonderlijk nat in ons land met zelfs 81 liter regen per m2 op de Baraque Michel.
Op 4 mei 1919 vindt in China voor het eerst een betoging voor meer democratie plaats. Het historisch moment wordt de 4-mei-Beweging genoemd. 3000 studenten en intellectuelen kwamen op straat uit protest tegen de beslissing van de regering om de gewezen Duitse bezette gebieden in China, na de Eerste Wereldoorlog, over te dragen aan het triomferende Japan, niet te verwarren met de Tweede Wereldoorlog, waarin Japan zich had overgegeven.
Morgen is het dag op dag 205 jaar geleden, op 5 mei 1821, dat Napoleon Bonaparte is overleden op het eiland St.-Helena. Je hoort er meer over morgen in een nieuwe TM.
Di5mei
Op 5 mei 1821 overlijdt de Franse keizer en generaal Napoleon Bonaparte op het eiland St.-Helena, vandaag precies 205 jaar geleden. Zoals bekend, werd Napoleon twee keer verbannen. De eerste keer was dat in 1814 naar het eiland Elba, maar daar kon hij ontsnappen in 1815. In Frankrijk nam hij dan voor 100 dagen de macht opnieuw in handen. Maar de nederlaag in de Slag bij Waterloo, in datzelfde jaar 1815, betekende zijn definitieve einde. Hij werd een tweede keer verbannen, 8000 km verder, naar het Britse eiland Sint-Helena. Daar is hij dan 5,5 jaar later, vandaag in 1821, overleden. Napoleon Bonaparte werd 51.
5 mei 1835 staat in alle geschiedenisboeken, want dan rijdt in ons land de eerste trein van Brussel naar Mechelen en terug. Het was meteen ook de eerste trein op het Europese vaste land. Het ging eigenlijk om drie treinen van elk 30 wagons. Samen goed voor 900 VIP’s, waaronder de Britse uitvnder van de drie stoomlocomotieven, George Stephenson.
105 jaar geleden, vandaag in 1921, wordt parfum Chanel N°5 gelanceerd. De Franse ontwerpster Coco Chanel wou daarmee de vrouw bevrijden van de bloemengeur. Chanel N°5 was dan ook de eerste parfum die niet naar bloemen rook. Ze lanceerde haar parfum op de vijfde dag van de vijfde maand, omdat ze in het geluk van het getal vijf geloofde.
Astronaut Alan Shepard is in 1961 de eerste Amerikaan in de ruimte, vandaag 65 jaar geleden. De vlucht duurde niet langer dan een kwartier en ging niet hoger dan 187 km. De Rus Joeri Gagarin cirkelde, een kleine maand eerder al, één omwenteling rond de aarde en was daarmee de eerste mens in de ruimte.
45 jaar geleden, vandaag in 1981, is de Ierse activist Bobby Sands overleden na een hongerstaking van 66 dagen in de gevangenis in Noord-Ierland. Hij was net 27 geworden. Met zijn hongerstaking wou hij meer rechten voor de IRA-gevangenen afdwingen. Zo vroeg hij onder meer behandeld te worden als een politiek gevangene. Bobby Sands was lid van het IRA, het Iers Republikeins Leger, dat strijdde voor een onafhankelijk Ierland.
Op 6 mei 1840 verschijnt de allereerste postzegel. Dat was in Engeland. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 6 mei hoor je morgen in een nieuwe TM. Graag tot morgen.
Do7mei – 2:35
Elke weekdag flitsen we kort terug in de tijd met de Teletijdmachine op zoek naar wat er is gebeurd in de geschiedenis van de dag. We laten ons al meteen chronologisch terugflitsen naar 7 mei 1824.
Op 7 mei 1824 vindt in Wenen de première plaats van de Negende symfonie van Beethoven. De Duitse componist was dan al zo goed als doof. Zijn Negende was ook zijn laatste, want drie jaar later, in 1827, overleed hij. In zijn Negende verwerkte hij ‘Ode an die Freude’, een gedicht van Friedrich von Schiller. Sinds 1972 is dit het Europese volkslied, in een bewerking van Herbert von Karajan. De volledige uitvoering van de Negende symfonie van Beethoven duurt 1 uur en 10 minuten. Beethoven behoorde tot de Eerste Weense School. In de muziekgeschiedenis was hij de overgangsfiguur van het classicisme naar de romantiek.
7 mei 1879 is de sterfdag van Charles de Coster, auteur van Tijl Uilenspiegel. Uilenspiegel was de held die zich verzette tegen alle vormen van onderdrukking. Stelen van de rijken en de buit verdelen onder de armen was een thema dat we al kenden sinds Robin Hood. Heel wat verhalen werden hierop gebaseerd, zoals De Drie Musketiers, Zorro, Batman en Superman, om er maar enkele te noemen. Allemaal kwamen ze op voor de gerechtigheid van de zwakke.
Op 7 mei 1984 verdwijnt Lieve Desmet uit Dentergem spoorloos met de fiets van school naar huis. Haar fiets en boekentas werden dezelfde dag nog teruggevonden. Halverwege de zomervakantie werd de 13-jarige leerlinge dan teruggevonden aan de rand van een akker in Kanegem. Ze was aangerand en gewurgd met een touw dat nog rond haar hals zat. De hoofdverdachte, Gustaaf Vande Veire, een cafébaas van 47, verdween kort daarop. Er is nooit meer iets van hem vernomen. Het gerechtelijk onderzoek werd begin 2014 stopgezet. Indien er toch nog tips zouden binnenkomen, zal het gerecht die onderzoeken, maar de dader kan niet meer worden vervolgd wegens verjaring. Indien de verdachte nog leeft, is hij nu een tachtiger.
Het is voorpaginanieuws op 7 mei 2004. Voetballer Vincent Kompany van Anderlecht wint voor de eerste keer de Ebbenhouten Schoen. Een jaar later, in 2005, deed hij dat nog eens over. De Ebbenhout Schoen wordt uitgereikt aan de beste voetballer van Afrikaanse afkomst in het Belgisch voetbal. Nu is Kompany trainer bij Bayern Munchen.
En John Walker van The Walker Brothers overlijdt in 2011, vandaag 15 jaar geleden. De groep behaalde twee keer een nummer 1-notering met ‘The sun ain’t gonna shine anymore’ en met ‘Make it easy on yourself’.
In 2022 wordt geschiedenis geschreven. Het katholieke en Iers-nationalistische Sinn Féin wint de parlementsverkiezingen in Noord-Ierland. Voor het eerst wordt zo een pro-Ierse partij de grootste in het regionale parlement. Zoals bekend, behoort Noord-Ierland tot het protestantse Verenigd Koninkrijk. Het regionale parlement van Noord-Ierland is een van de verwezenlijkingen van het Goede Vrijdagakkoord van 1998 dat een einde stelde aan 30 jaar van bloedig geweld. Michelle O’Neill van Sinn Fein is nu de premier van Noord-Ierland. Het duurde wel bijna twee jaar vooraleer het zover was, omdat er geen protestantse vice-premier werd aangeduid. In 2023 werd Sinn Féin ook op gemeentelijk niveau in Noord-Ierland voor het eerst de grootste partij.
8 mei 1945 is het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog. Je verneemt er meer over morgen zelfde tijd in een nieuwe TM.
Vr8mei
Vandaag in 1774 vergaat de wereld. Dat voorspelde toch een predikant in Friesland. De gecombineerde zwaartekracht van enezijds de maan met anderzijds die van Mars, Mercurius, Venus en Jupiter samen, zou de aarde uit haar baan rond de zon trekken en in de zon doen verdwijnen. Veel geloof werd daar wetenschappelijk niet aan gehecht, want de wetenschappers van toen wisten toch al wel beter. Uiteindelijk was de redenering van de predikant uit Friesland nog niet zo gek bekeken, want de aarde is precies ontstaan dankzij de aantrekkingskracht van Saturnus en Jupiter enerzijds en de zon anderzijds. Dankzij Jupiter en Saturnus is onze planeet bij het ontstaan niet in de zon verdwenen.
Vandaag 140 jaar geleden, op 8 mei 1886, wordt de eerste Coca Cola verkocht als een medicijn tegen onder meer hoofd- en maagpijn, impotentie en zelfs morfineverslaving. Met die wonderbaarlijke geneeskracht verkocht de Amerikaanse arts-apotheker John Pemberton in Atlanta zijn allereerste Coca-Cola.
8 mei 1945 is officieel het einde van de Tweede Wereldoorlog. Ons land werd bijna dag op dag, vijf jaar eerder, op 10 mei 1940, door Duitsland aangevallen. Twee weken later, op 28 mei 1940, capituleerde ons land. De Duitse bezetting duurde ruim vier jaar tot 17 september 1944. In alle oorlogen vòòr de Tweede Wereldoorlog was er de afspraak dat die werden uitgevochten tussen militairen en dat burgers daarbij zoveel mogelijk gespaard bleven. Dat veranderde met de Tweede Wereldoorlog. In totaal vielen er tussen de 50 en 70 miljoen doden. Ongeveer twee derde van alle slachtoffers waren burgers.
In 1970 publiceren The Beatles vandaag hun laatste LP ‘Let it be’. Dat was precies één maand na de officiële splitsing van de groep. Uit ‘Let it be’ komen nog vier bekende nummers: ‘Across the Universe’, ‘The long and winding road’, ‘Get Back’ en uiteraard ‘Let it be’ zelf.
Net een jaar geleden, op 8 mei 2025, is de Amerikaanse kardinaal Robert Prevost gekozen als nieuwe paus. Hij koos de naam Leo XIV. Het is de eerste Amerikaanse paus. De 133 kardinalen in Vaticaanstad hadden maar vier stemronden in twee dagen nodig om hem tot paus te kiezen.
Maandag is het dag op dag 20 jaar geleden, in 2006, dat Hans Van Themsche een peuter en haar oppas doodschiet. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 11 mei hoor je maandag in een nieuwe TM.
Do8mei
Vandaag in 1774 vergaat de wereld. Dat voorspelde toch een predikant in Friesland. De gecombineerde zwaartekracht van enezijds de maan met anderzijds die van Mars, Mercurius, Venus en Jupiter samen, zou de aarde uit haar baan rond de zon trekken en in de zon doen verdwijnen. Veel geloof werd daar wetenschappelijk niet aan gehecht, want de wetenschappers van toen wisten toch al wel beter. Uiteindelijk was de redenering van de predikant uit Friesland nog niet zo gek bekeken, want de aarde is precies ontstaan dankzij de aantrekkingskracht van Saturnus en Jupiter enerzijds en de zon anderzijds. Dankzij Jupiter en Saturnus is onze planeet bij het ontstaan niet in de zon verdwenen.
Op 8 mei 1886 wordt de eerste Coca Cola verkocht als een medicijn tegen onder meer hoofd- en maagpijn, impotentie en zelfs morfineverslaving. Met die wonderbaarlijke geneeskracht verkocht de Amerikaanse arts-apotheker John Pemberton in Atlanta zijn allereerste Coca-Cola.
8 mei 1945 is officieel het einde van de Tweede Wereldoorlog, vandaag precies 80 jaar geleden. Ons land werd bijna dag op dag, vijf jaar eerder, op 10 mei 1940, door Duitsland aangevallen. Twee weken later, op 28 mei 1940, capituleerde ons land. De Duitse bezetting duurde ruim vier jaar tot 17 september 1944. In alle oorlogen vòòr de Tweede Wereldoorlog was er de afspraak dat die werden uitgevochten tussen militairen en dat burgers daarbij zoveel mogelijk gespaard bleven. Dat veranderde met de Tweede Wereldoorlog. In totaal vielen er tussen de 50 en 70 miljoen doden. Ongeveer twee derde van alle slachtoffers waren burgers.
Exact 55 jaar geleden, in 1970, publiceren The Beatles vandaag hun laatste LP ‘Let it be’. Dat was precies één maand na de officiële splitsing van de groep. Uit ‘Let it be’ komen nog vier bekende nummers: ‘Across the Universe’, ‘The long and winding road’, ‘Get Back’ en uiteraard ‘Let it be’ zelf.
45 jaar geleden, vandaag in 1980, begint de BRT-televisie met Teletekst. Dat was een informatief tekstplatform aangeboden via de tv. Het ging wel alleen om tekst, geen afbeeldingen of video’s. Je kon er informatie vinden over de programma’s, het nieuws, films, spelletjes en zo meer. Nu bestaat alleen pagina 888 nog van Teletekst voor de ondertiteling van programma’s voor slechthorenden of doven.
In 1919 krijgen mannen ouder dan 21 het recht om een stem uit te brengen tijdens verkiezingen. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 9 mei hoor je morgen in een nieuwe TM.
Vr9mei
Vanaf vandaag in 1919 krijgen mannen ouder dan 21 het recht een stem uit te brengen tijdens de verkiezingen. Eerder was dat alleen voor mannen ouder dan 25. De verlaging van de kiesgerechtigde leeftijd was een belofte van koning Albert l. Vrouwen kregen dan alleen nog maar stemrecht in de gemeenteraadsverkiezingen.
Op 9 mei 1927 verdwijnt het vijfde en voorlaatste slachtoffer in de Moorden van Beernem. Ernest Van Poucke verdronk op een mysterieuze wijze in het kanaal toen hij te voet terugkwam van de Meifoor in Brugge. Ernest Van Poucke moest verdwijnen, omdat hij ‘iets’ had gezien van de vorige moord op Hector De Zutter.
Vandaag in 1986 is het de sterfdag van Tenzing Norgay. Hij was de sherpa die Edmund Hillary de weg wees naar de top van de hoogste berg ter wereld, de Mount Everest. Hillary haalde in 1953 de geschiedenisboeken als eerste mens op de hoogste top. De realiteit was echter dat hij gewoon zijn gids volgde die eigenlijk als eerste de top bereikte. Strikt genomen dus was Tenzing Norgay de allereerste mens op de top van de hoogste berg.
Vandaag een kwarteeuw geleden, in het jaar 2000, krijgt het tweede seizoen van De Mol, uitgezonden op de VRT, de prestigieuze prijs ‘De Gouden Roos’ van Montreux. Dat is een Europees festival voor tv-programma’s. Het tv-programma werd bedacht door Bart De Pauw, Tom Lenaerts, Michiel Devlieger en Michel Vanhove. Michiel Devlieger was dan nog de presentator van De Mol. Het concept is aan meer dan vijftig landen verkocht.
9 mei is de dag waarop wielrenner Wouter Weylandt verongelukt tijdens een afdaling in de Ronde van Italië van 2011. Hij bleef met zijn pedaal achter een muurtje haken, waardoor hij viel en een schedelbreuk opliep. Wouter Weylandt werd 26.
In 2023 wordt de eerste editie van de Canon van Vlaanderen voorgesteld. Deze verzamelt 60 historische ankerpunten uit de geschiedenis van Vlaanderen. Een onafhankelijke commissie van negen experten werkte hier bijna drie jaar aan. Het doel van de Vlaamse canon is om het collectief geheugen van de Vlamingen te versterken. De canon kan vrijblijvend een inspiratiebron zijn voor het onderwijs.
12 mei is de ‘Dag van de Verpleging’ en dat heeft niets met corona te maken, maar wel met 12 mei 1820. Hoe dat precies zit, hoor je maandag in een nieuwe TM. Mijn naam is DV. Tot maandag.
Vr10mei
Op 10 mei 1774 is Louis XV, koning van Frankrijk, overleden. Hij was nog een kleuter van vijf als hij de troon besteeg. Regent Filips van Orléans was intussen bevoegd voor het koningschap. Onder het beleid van Lodewijk XV liepen de staatsuitgaven uit de hand, brokkelde de militaire macht af en werd de basis gelegd voor de Franse Revolutie 15 jaar na zijn dood.
Op 10 mei 1871 wordt de Vrede van Frankfurt ondertekend. Daarmee eindigde officieel de Frans-Duitse oorlog of ook wel de Frans-Pruisische Oorlog genoemd, die bijna een jaar duurde. De Pruisen, onder leiding van kanselier Bismarck, wonnen de oorlog tegen de Fransen. Dit was het begin van het Duitse Keizerrijk.
En dat Duitse rijk viel op diezelfde 10e mei, maar dan wel 70 jaar later, in 1940, ons land binnen waardoor, voor ons land, de Tweede Wereldoorlog begon. Die duurde, op twee dagen na, precies vijf jaar.
In 1955 wordt de allereerste aflevering van ‘Schipper naast Mathilde’ uitgezonden. Het was één van de grote klassiekers uit de beginjaren van de Vlaamse televisie. Nand Buyl was de Schipper. Ook een zeer jonge Chris Lomme had vier seizoenen een hoofdrol. De serie had een ontspannende taak, maar toen ook een opvoedende taak, zoals tanden poetsen en handen wassen voor het eten. Acht jaar lang was de serie te zien op de openbare omroep, goed voor 185 afleveringen. Slechts tien daarvan zijn bewaard, omdat vele afleveringen live werden uitgezonden zonder de opnames te bewaren. Je kan die herbekijken op VRT Max.
Op 10 mei 1967 overlijdt toneelschrijver Gaston Martens uit Deinze, auteur van De Paradijsvogels. De VRT maakte er een tv-serie van. Je kan die herbekijken op VRT Max. Gaston Martens was echter ook een sportman. In het verspringen was hij 4 keer Belgisch kampioen en 14 jaar lang Belgisch recordhouder.
In 2014 wint Conchita Wurst het Eurovisiesongfestival voor Oostenrijk. Door zijn overwinning werd diversiteit meer bespreekbaar.
In 2021 is Michel Fourniret overleden in de gevangenis in Parijs. De Franse seriemoordenaar werd tot levenslang veroordeeld voor de dood van acht meisjes en jonge vrouwen. In de gevangenis bekende Fourniret nog moorden te hebben gepleegd. Michel Fourniret werd 79.
Maandag is het vijf jaar geleden, in 2019, dat Doris Day is overleden. Ze werd 97. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 13 mei hoor je maandag in een nieuwe TM.
Ma11mei
In 2022 is de Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers overleden. Zijn belangrijkste kenmerken waren een diepe somberheid en een verregaand pessimisme. De kleine Jeroen kwam met zijn moeder, grootmoeder en zus in een interneringskamp terecht en later in een vrouwenkamp. Hij was getuige van de mishandeling van zijn moeder. Over die ervaringen schreef hij drie boeken in net geen tien jaar tijd.
In het weekend van 11 mei 2019 stapt Jan Verkest uit het leven in zijn huis in Zwitserland. Hij werd 59. Vader Lucien en zoon Jan Verkest waren de vetsmelters die aan de basis lagen van de dioxinecrisis in 1999, waarbij dioxines in de voedselketen waren terechtgekomen. In 2010 werden vader en zoon Verkest veroordeeld tot twee jaar cel, waarvan de helft met uitstel, én 24 miljoen euro schadevergoeding. Het is nooit bewezen dat ze bewust vervuild vet hadden verkocht.
In 2006 doodt de 18-jarige Hans Van Themsche een peuter van 2 en haar oppas in Antwerpen. In zijn school in Roeselare was Hans van Themsche betrapt op roken en er hing een schorsing boven zijn hoofd. Daarom wou hij uit het leven stappen, maar niet voordat hij eerst wat allochtonen had doodgeschoten. Dat was als weerwraak, omdat hij op zijn eerdere school in Antwerpen door hen gepest werd. Hans Van Themsche kreeg levenslang.
Op 11 mei 1997 wordt een grote stap gezet in de kunstmatige intelligentie, want dan wint een computer voor het eerst van een mens in het schaken. De supercomputer van IBM heette Deep Blue en won van Garry Kasparov, de vijfvoudige wereldkampioen schaken. Deep Blue had amper 19 zetten nodig, in minder dan uur, om de grootmeester schaakmat te zetten.
Op 11 mei 1985 breekt brand uit in het voetbalstadion van het Britse Bradford tijdens de laatste match van de competitie. De oorzaak was een sigaret van een supporter die op een berg afval viel, die zich met de jaren onder het stadion had opgestapeld. In zeer korte tijd stond de hele tribune in de vlammen. De nooduitgangen waren afgesloten. 56 mensen stierven en meer dan 200 raakten gewond. Het lied You’ll Never Walk Alone van Gerry & the Pacemakers werd opnieuw ingezongen door de gelegenheidsband The Crowd.
Op 12 mei 1982 wordt in Fatima in Portugal een aanslag gepleegd op paus Johannes Paulus II, de tweede aanslag al trouwens. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 12 mei hoor je morgen in een nieuwe TM.
Di12mei
Elk jaar op 12 mei vindt de ‘Dag van de Verpleging’ plaats. Dan krijgen alle verpleegkundigen een pluim. 12 mei was immers de geboortedag van de Britse verpleegster Florence Nightingale in 1820. Florence Nightingale lag aan de basis van de moderne verpleegkunde. Haar boek Cassandra van 1860 illustreerde de positie van de vrouw in de Victoriaanse periode. Ze was verpleegster tijdens de Krimoorlog van 1853 tot 1856.
Op 12 mei 1982 wordt in Fatima in Portugal, een tweede aanslag gepleegd op paus Johannes Paulus II. Dat was een jaar na de eerste aanslag in Vaticaanstad door Mehmet Ali Agca. In Fatima, vandaag in 1982, is het een 34-jarige Spaanse priester die de paus probeert neer te steken met een bajonet. Hij verklaarde dat de paus een spion was van de Russische staatsveiligheid KGB en als opdracht had het verzet van het Vaticaan tegen de Sovjet-Unie te stoppen. Deze tweede aanslag op paus Johannes Paulus II werd 25 jaar lang geheimgehouden.
In het jaar 2000 opent in London het museum Tate Modern. Het is gevestigd in een oude elektriciteitscentrale. Zes jaar, van 2010 tot 2016, was een Belg de directeur van het museum.
In 2001 is 13 mei de sterfdag van zanger Perry Como die we kennen van ‘Catch a falling star’, vandaag een kwarteeuw geleden.
Op 12 mei 2008 vindt een zware aardbeving plaats in midden-China met een kracht van 7,8 op de schaal van Richter. 69.000 mensen kwamen om het leven. Sommige dorpen en steden werden gewoon van de kaart geveegd. Er ontstond zelfs door de aardverschuiving een nieuw meer.
In 2015 wordt Nepal opnieuw opgeschrikt door een zware aardbeving, dit keer met een kracht van 7,4 op de schaal van Richter. De beving duurde 25 sec en deed zich voor op 15 km diepte in de buurt van een basiskamp van de Mount Everest. Het was een naschok van de zware aardbeving van twee weken eerder. Die had een kracht van 7,9 op de schaal van Richter. 8000 mensen kwamen hierbij om het leven. Net zoals bij de eerste beving was ook de tweede van vandaag in 2015, voelbaar tot in de hoofdstad New Delhi in buurland India.
Morgen is het exact 45 jaar geleden, 13 mei 1981, dat Mehmet Ali Agca een aanslag pleegt op paus Johannes Paulus II. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 13 mei, is voor morgen in een nieuwe TM.
Wo13mei
In 2019 is Doris Day overleden aan een longontsteking. Ze kreeg twee sterren op de Hollywood Walk of Fame: één voor haar filmwerk en één voor haar muziekcarrière. We kennen Doris Day van de evergreen ‘Move Over Darling’, maar ongetwijfeld ook van haar wereldhit ‘Que sera sera’ uit de Hitcockfilm ‘The Man Who Knew Too Much’ uit 1956. Doris Day werd 97.
In 2018 stapt actrice Margot Kidder uit het leven. Zij werd bekend in de rol van Lois Lane, de vriendin in de verhalen van Superman. Als je vragen hebt rond zelfdoding, neemt dan contact op met 1813.
Het zit vooraan in het nieuws van 13 mei in 1981, vandaag 45 jaar geleden: de aanslag op paus Johannes Paulus II. De 23-jarige Turks extreem-rechtse activist Mehmet Ali Agca vuurde tijdens een publieke audiëntie vier kogels op de paus. De paus werd geraakt in de onderbuik. De opdrachtgever was waarschijnlijk de Sovjet-Unie, wegens de steun van de paus aan de Poolse vakbond Solidarnosch en leider Lech Walesa, die later president van Polen werd. Twee dagen na de aanslag schonk de paus vergiffenis aan Ali Agca. Hij kreeg wel levenslang. In 1983, twee jaar na de schietpartij, kwam de paus op gevangenisbezoek. Na 17 jaar, in het jaar 2000, kwam Ali Agca vervroegd vrij op verzoek van de paus trouwens, en werd hij uitgeleverd aan Turkije. Daar moest hij meteen voor tien jaar weer de cel in, wegens een eerdere moord op een bekende linkse hoofdredacteur en voor een bankroof. Sinds 2010 is hij weer vrij.
Op pinkstermaandag 13 mei 1940 steken de Duitse troepen de Maas over met als doel Frankrijk te veroveren. Een dag later al was de Franse stad Sedan veroverd. Voor wie twijfelt, we zijn dan nog maar drie dagen in de Tweede Wereldoorlog. De Duitse invasie ging dus heel snel. In tegenstelling tot de Eerste Wereldoorlog, waarin de Duitse troepen in hun veldtocht naar de Franse kanaalhavens, aan de Ijzer werden tegengehouden.
Op 14 mei 1993 pleegt Patrick Haemers zelfmoord in zijn cel. Wie was die blonde gangster ook alweer die sympathie uitlokte bij het publiek? Je hoort het morgen in een nieuwe aflevering van de TM. Mijn naam is DV, graag tot morgen.
Do14mei
In 2008 maakt Justine Henin bekend te stoppen met tennissen. Ruim een jaar later deed ze alweer haar rentree. Drie jaar later, in januari 2011, stopte ze opnieuw, wegens een chronische kwetsuur aan haar elleboog. Ze heeft zeven grandslamtoernooien op haar naam staan, waaronder vier keer Roland Garros en een gouden medaille op de Olympische Spelen in Athene. In 2016 werd Justine Henin opgenomen in de Tennis Hall of Fame.
In 1998 overlijdt Frank Sinatra. The Voice, zoals hij ook werd genoemd, was de stem van onder meer ‘My Way’, ‘Strangers in the Night’ en ‘New York, New York’. Zijn hele carrière werd hij beschuldigd van contacten met de maffia.
In 1993 pleegt Patrick Haemers zelfmoord in zijn cel in Vorst. De Bende Haemers pleegde gewelddadige overvallen op geldtransporten in de jaren tachtig. Patrick Haemers ontvoerde ook oud-premier Paul Vanden Boeynants. Haemers werd Le Grand Blond genoemd, wegens zijn lichaamslengte, zijn blauwe ogen en zijn blonde haren. Heb je vragen rond zelfdoding, neem dan contact op met de zelfdmoordlijn op 1813.
Vandaag in 1948 roept Israël de onafhankelijkheid uit. Dat was op het moment dat het Britse mandaat over Palestina afliep. De onafhankelijkheidsverklaring was het sluitstuk van een proces dat eind 19e eeuw begon met het streven naar een eigen Joodse staat. De Amerikaanse president Truman erkende de nieuwe onafhankelijke staat Israël nog dezelfde dag, 14 mei 1948 dus. Op 15 mei 1948 viel buurland Egypte het nieuwe Israël aan. Ook de buurlanden Libanon, Syrië, Irak en Saoedi-Arabië keerden zich tegen Israël. Het was het begin van de Arabisch-Israëlische oorlog. Honderdduizenden Palestijnen sloegen op de vlucht of werden uit hun woonplaatsen verdreven.
In 1938 is Paul-Henri Spaak de eerste socialistische premier van ons land. In zijn loopbaan was hij drie keer premier, onder meer in de regering in ballingschap in Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog en ook tijdens de koningskwestie over de niet gewenste terugkeer van koning Leopold III. Paul-Henri Spaak was een groot voorstander van een eengemaakt Europa. Tijdens zijn regeerperiode werd ook het vrouwenkiesrecht ingevoerd.
Op 14 mei 1899 is de Nederlandse beroepsfotograaf David Kiek overleden. Zijn familienaam is in Nederland en ook in ons land een synoniem voor een foto nemen, een kiekje nemen.
Net een jaar geleden, op 15 mei 2025, schafte de regering De Wever de ‘Wet op de Kernuitstap’ af. Dat is voor morgen in een nieuwe TM, zelfde uur.
Vr15mei
Net een jaar geleden, vandaag in 2025, wordt de ‘Wet op de Kernuitstap’ uit 2003, definitief afgeschaft door de regering De Wever. Hierdoor werd het mogelijk om nieuwe kerncentrales te bouwen in ons land. De wet werd grondig herschreven en kreeg ook een nieuwe naam, nl. de ‘Wet betreffende kernenergie voor industriële elektriciteitsproductie’. In 2022 werd al beslist om de twee jongste kerncentrales, Doel 4 en Tihange 3, tien jaar langer open te houden tot 2035, wegens de energiecrisis.
Vandaag tien jaar geleden, in 2016, wint de Nederlandse Formule l-piloot Max Verstappen zijn eerste Grand Prix. Dat was in Spanje. Hij was toen 18 en de jongste winnaar ooit van een Grand Prix Formule 1. Hij is intussen al vier keer wereldkampioen.
In 2014 is Jean-Luc Dehaene overleden. In zijn twee regeerperioden als premier hervormde hij België tot een federale staat en voerde hij de euro in. Ook het Dutroux-schandaal brak uit in zijn regeerperiode. De dioxinecrisis vlak voor de verkiezingen in 1999 maakte een definitief einde aan zijn premierschap en trok hij ook zijn partij, de CVP, daarmee de dieperik in. Dehaene wist van de dioxine in de voedingsketen, maar wou dit stilhouden tot na de verkiezing.
Vandaag 55 jaar geleden, in 1971, vindt een bomaanslag plaats op het zendschip van Radio Noordzee. De opdrachtgever was concurrent Radio Veronica. Hoe dan ook, was de bomaanslag de druppel die de emmer deed overlopen bij de Nederlandse regering. Zeezenders moesten stoppen met uitzenden. En dat gebeurde dan ook, drie jaar later, op de laatste dag van de zomervakantie in 1974.
In 1891 verschijnt de encycliek Rerum Novarum over de sociale leer van de Rooms-Katholieke Kerk, vandaag 135 jaar geleden. De uitgangspunten van de pauselijke encycliek waren een rechtvaardig loon, het recht op eigendom en solidariteit met zwakkeren door onder meer vakbonden op te richten. Het was een reactie op het socialisme in de arbeidersklasse van Karl Marx. Marx was bij het verschijnen van de encycliek Rerum Novarum wel al acht jaar overleden. De pauselijke encycliek heeft twee jaar later, in 1893, priester Daens geïnspireerd om de flamingant-gezinde Christene Volkspartij op te richten, wat hem in conflict bracht met de bisschop van Gent, Antoon Stillemans.
Op 18 mei 1302 vinden de Brugse Metten plaats, waarbij Pieter de Coninck en nog andere Bruggelingen in hun stad de Franse bezetter vermoordden. Hoe zat dat ook alweer? Je hoort het maandag in een nieuwe TM.
Vr16mei
Scholen mogen religieuze tekens, zoals hoofddoeken, kruisjes of keppeltjes, verbieden. Dat zegt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, vandaag in 2024. Het Hof oordeelt dat zo’n verbod niet in strijd is met de godsdienstvrijheid. De uitspraak kwam er na een klacht van drie leerlingen. Zij mochten op hun school geen hoofddoek dragen en stapten daarom naar het Europees Hof. In het Vlaamse gemeenschapsonderwijs, dat is het officiële GO!-onderwijs, geldt al sinds 2009 een algemeen verbod op zichtbare religieuze tekens. Enkel tijdens de lessen levensbeschouwing mag het wel.
Precies een halve eeuw geleden, op 16 mei 1975, is de Japanse Junko Tabei overleden. Zij was de eerste vrouw op de top van de hoogste berg in de wereld, de Mount Everest. Het volledig vrouwelijke team van Junko Tabei nam dezelfde route als Edmund Hillary en sherpa Tenzing Norgay die als allereersten de top hadden bereikt in 1953.
Vandaag precies 105 jaar geleden, in 1920, wordt de heldin van Frankrijk, Jeanne d’Arc, heilig verklaard. Zij was de Franse vrijheidsstrijdster die als jong meisje een beslissende rol speelde in de overwinning van Frankrijk tegen Engeland in de 100-jarige oorlog. Jeanne d’Arc maakte als meisje van 13 de plunderingen van de Engelsen mee. Ze hoorde stemmen van God. Ze bood zichzelf aan als bevrijdster van de stad Orléans dat toen op de frontlijn lag en nog niet door de Engelsen was veroverd. De Fransen en Jeanne d’Arc vielen de Engelsen aan en wonnen de veldslag. Maar Parijs was nog wel in handen van de Engelsen. Die aanval mislukte en Jeanne d’Arc werd gevangen genomen door de Bourgondiërs. Die verkochten haar aan de Engelsen. Op 19-jarige leeftijd stierf de Maagd van Orléans, zoals ze werd genoemd, op de brandstapel wegens ketterij.
Dag op dag 255 jaar geleden, op 16 mei 1770, vindt het huwelijk plaats van Lodewijk de 16e en de Oostenrijkse aartshertogin Marie-Antoinette van Habsburg-Lotharingen. Beiden waren dan nog pubers van 15 en 14. Lodewijk de 16e en Marie-Antoinette zijn het enige Franse koningspaar dat de doodstraf kreeg met de guillotine. Dat was een rechtstreeks gevolg van de Franse Revolutie. Pas 29 jaar later, in 1822, kregen ze eerherstel en een eervolle begrafenis.
Op 19 mei 1872 overlijdt Johan Hendrik van Dale, beter bekend als De Dikke van Dale, van de woordenboeken dus. Wie was die Johan Hendrik van Dale eigenlijk? Dat is voor maandag in een nieuwe TM.
Vr17mei
De Franse ex-president Nicolas Sarkozy is net een jaar geleden (2023) in beroep veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf, waarvan één jaar effectief, voor corruptie en beïnvloeding in een afluisteraffaire. Sarkozy werd twee jaar eerder al, in 2021, in het dossier al veroordeeld tot drie jaar cel, maar hij ging in beroep. De zaak kwam voort uit een ander onderzoek naar campagnefinanciering, waar Sarkozy in 2012 de wettelijke limiet voor campagnefinanciering, had overschreden. Sarkozy is de eerste gewezen Franse president die tot een gevangenisstraf werd veroordeeld. Hij mocht zijn straf uitzitten met enkelband.
Wiske en Tante Sidonia krijgen eindelijk borsten. Dat was in de strip De Planeetvreter die op 17 mei 2017 in de winkel lag. Twee jaar hadden de tekenaars nodig om de figuren te restylen. Ze kregen ook ander schoeisel en Suske kreeg een rode hoodie. Ook het formaat van de strip zelf werd iets groter.
Het eerste Belgische baby-olifantje Kai Mook wordt geboren op 17 mei 2009 in de zoo van Antwerpen. Kai Mook is dus vandaag 15. Kai Mook verhuisde drie jaar later, in 2012, naar de zoo van Planckendael. Zes jaar later, in januari 2018, werd Kai Mook zelf mama van baby-olifantje Tun Kai, ook een wijfje.
Op 17 mei 1990 beschouwt de Wereldgezondheidsorganisatie homoseksualiteit niet meer als een ziekte. Sindsdien is 17 mei de ‘Internationale dag tegen Homofobie’. Voor de Amerikaanse staat Massachusetts is 17 mei dan ook de dag om het eerste Amerikaanse homohuwelijk toe te staan in 2004. Voor het Vaticaan daarentegen blijft homofilie wel nog altijd een zonde.
Vandaag in 1985 bezoekt Paus Johannes Paulus ll de Menenpoort in Ieper. Daarna volgde een openluchtmis met 150 000 gelovigen en honderden vormelingen in het zonnige Sint-Denijs-Westrem, waar nu Flanders Expo is. Dit eerste bezoek van de paus aan ons land duurde vijf dagen. 10 jaar later, in 1995, kwam de paus een tweede keer naar ons land, naar aanleiding van de zaligverklaring van Pater Daminaan.
Maandag is het vijf jaar geleden, in 2019, dat F1-piloot Niki Lauda is overleden. Hij werd drie keer wereldkampioen. Meer hierover maandag in een nieuwe TM. Mijn naam is DV. Graag tot maandag.
Ma18mei
Op 18 mei 1302 vinden de Brugse Metten plaats. Bruggelingen vermoordden in hun stad de Franse bezetter. Pieter de Coninck was hun aanvoerder. Ze herkenden de Fransen aan de slechte uitspraak van de wachtzin “des gilden vriend” dat zij uitspraken als ‘scilt en de frient’. Jacques de Châtillon de Saint-Pol ontsnapte net aan de dood. De Brugse Metten op 18 mei 1302 lagen aan de basis van de Guldensporenslag bijna twee maanden later, op 11 juli 1302, waarbij de Fransen wraak namen, maar zoals bekend liep ook dat voor hen fout af.
De Nationale Radio en Televisie, kortweg NIR, wordt in 1960, gesplitst in twee autonome omroepen. Voor Vlaanderen werd dat BRT en voor Wallonië RTBf.
In 1996 stuurt de BRT voor de laatste keer een Nederlandstalig lied naar het Eurovisiesongfestival, vandaag dus 30 jaar geleden. De eer was voor Lisa del Bo met Liefde is een kaartspel. België eindigde 16e op 23.
Vandaag in 2012 stapt Facebook naar de beurs. Beleggers konden intekenen voor 38 dollar per aandeel. De verwachtingen waren hoog, maar de eerste resultaten stelden teleur. Het prijskaartje was te hoog voor een bedrijf dat op dat moment een jaarwinst van ongeveer 1 miljard dollar boekte. Minder dan vier maanden na de introductie was het aandeel al gedaald naar ongeveer 17,50 dollar, minder dan de helft van de oorspronkelijke prijs dus. Inmiddels gaat het bedrijf van Facebook door het leven als Meta Platforms. Het aandeel wordt voor de lange termijn beschouwd als een fundamenteel sterke belegging.
In 2014 overlijdt de Nederlandse astronaut Wubbo Ockels. In 1985 vloog hij mee met het ruimteveer Challenger. Het was dat ruimteveer dat bij de volgende vlucht, 90 dagen later, bij de lancering uit elkaar spatte. Zeven bemanningsleden kwamen toen om het leven. Later bleek dat het mankement ook al tijdens de vlucht met Wubbo Ockels al aanwezig was, maar toen nog geen fatale gevolgen had.
In 2021 is de Italiaanse singer-songwriter Franco Battiato overleden, vandaag dus vijf jaar geleden. Hij werd wereldberoemd toen hij in een duo met Alice deelnam aan het Eurovisiesongfestival van 1984 met I treni di Tozeur. Het werd een grotere Eurovisiesongfestival-klassieker dan de Zweedse winnaar van 1984 The Herreys met Diggi-loo diggi-ley.
Op 19 mei 1914 wordt in ons land de leerplicht van kracht. Meer hierover morgen in een nieuwe TM.
Di19mei
Op 19 mei 2014 maakt Niels Albert bekend te moeten stoppen met veldrijden wegens hartritmestoornissen. Hij werd twee keer wereldkampioen in 2009 en 2012, en in 2011 werd hij Belgisch kampioen. Dat laatste was op een spectaculaire wijze door in de tweede ronde weg te rijden en alleen aan te komen. In die wedstrijd had zijn grootste concurrent Sven Nys griep en gaf hij in de laatste ronde op.
19 mei 1994 is de sterfdag van Jacqueline Kennedy. Ze overleed aan kanker. Ze was ‘first lady’ tot aan de dood van haar man, president Kennedy, in 1963. Vijf jaar later trouwde ze met de Griekse zakenman Aristoteles Onassis. Jacqueline Kennedy ligt begraven naast haar man, president Kennedy, en dicht bij hun kinderen.
Vandaag in 1914 wordt in ons land de leerplicht van kracht. Leerplicht is de wettelijke verplichting kinderen onderwijs te laten volgen. Dan is dat nog tot 14 jaar oud in het achtste leerjaar. Kinderen van landbouwers kregen vanaf de leeftijd van tien jaar, extra vakantiedagen om mee te werken op de boerderij. De leeftijd van de leerplicht werd geleidelijk opgetrokken eerst tot 16 en dan tot 18 jaar. Sinds 1 september 2020 werd de leerplicht ook vervroegd tot vijf jaar, vanaf de derde kleuterklas dus.
In 1872 overlijdt onderwijzer Johan Hendrik van Dale, beter bekend als De Dikke van Dale, van de woordenboeken dus. Naast hoofdonderwijzer schreef hij ook leerboeken over taalzuiverheid, spraakkunst en zinsontleding, en deed hij onderzoek naar de geschiedenis van zijn geboortestad Sluis.
De inwoners op de buitenkanten van Kanegem klaagden, in 1775, dat ze de kerkklokken niet hoorden. Dat was wel belangrijk voor de dagelijkse gebedsmomenten, zoals het Angelus. De kerk van Kanegem behoorde toe aan de Gentse St-Baafsabdij. Het was die abdij die moest beslissen over meer of nieuwe klokken in de kerk én ze ook betalen. Dus kwamen de experten van Gent, vandaag in 1775, op de uithoeken van de gemeente Kanegem luisteren of ze de klokken konden horen. Ze kregen nieuwe én grotere kerkklokken.
19 mei is de sterfdag van Anna Boleyn. Zij was de tweede vrouw van de Engelse koning Hendrik Vlll. Ze werd in 1536 onthoofd wegens overspel, vandaag dus 490 jaar geleden.
Morgen is het precies 520 jaar geleden, in 1506, dat Christoffel Columbus is overleden, de ontdekker van Amerika. Je hoort er meer over morgen in een nieuwe TM.
Wo20mei
Net een jaar geleden (2025) is de Zweedse muziekproducent Michael B. Tretow overleden. Hij was de geluidstechnicus van de groep Abba. Het typische Abba-geluid was een mix van verschillende opnametechnieken, zoals overdubbing en doubletracking, en een meersporenopname op synthesizer. Hij liet zich daarbij inspireren door Phil Spector, die we dan weer kennen van The Beatles. Tretow wordt wel eens de vijfde ABBA genoemd.
Niki Lauda is overleden vandaag in 2019. De gewezen Oostenrijkse F1-piloot werd drie keer wereldkampioen. Het jaar na zijn eerste wereldtitel van 1975, raakte hij in 1976 zwaar verbrand tijdens een crash in de Grote Prijs van Nürburgring in Duitsland. In 1978, twee jaar na zijn crash, werd hij voor de tweede keer wereldkampioen en vier jaar later, in 1984, een derde keer. Niki Lauda werd 70.
Op 20 mei 1991 ontvangt regisseur Jaco Van Dormael op het filmfestival van Cannes, de Gouden Camera voor zijn debuutfilm ‘Toto le Héros’. De Caméra d’Or kan je alleen maar winnen bij een eerste bioscoopfilm. Later maakte Jaco Van Dormael nog succesfilms, zoals ‘Le huitième jour’ en ‘Le Tout Nouveau Testament’.
Op 20 mei 1940 overlijdt Joris Van Severen uit Wakken. Hij was de stichter van het Vlaams-nationalistische en fascistische Verdinaso. Als student in de Latijnse was hij flamingant geworden onder invloed van zijn dorpspastoor Hugo Verriest. Later stopte Van Severen met zijn anti-Belgische houding, maar de staatsveiligheid bleef hem toch nog altijd zien als een gevaar. De Tweede Wereldoorlog was voor ons land net tien dagen bezig toen Joris Van Severen werd opgepakt en zonder aanleiding aan Frankrijk werd uitgeleverd. In Abbeville werd hij samen met 21 anderen, zonder reden, door militairen geëxecuteerd, vandaag 20 mei in 1940. Pas 40 jaar later, in 1980, stond in een officiële verklaring van de Belgische overheid dat ze Joris Van Severen en de andere gevangenen, nooit aan Frankrijk hadden mogen uitleveren.
Vandaag 520 jaar geleden, in 1506, overlijdt Christoffel Columbus, de ontdekker van Amerika in 1492, hoewel hij zijn leven lang bleef volhouden dat hij niet Amerika, maar India had ontdekt. Hij noemde de bewoners dan ook Indianen.
Charles Lindbergh vliegt in 1927 als eerste van New York naar Parijs. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 21 mei hoor je morgen zelfde uur in een nieuwe TM.
Do21mei
Dit is de Teletijdmachine van 21 mei.
Charles Lindbergh vliegt in 1927 als eerste van New York naar Parijs, vandaag exact een eeuw geleden. De vlucht van 5800 km over de Atlantische Oceaan deed hij in één dag en één nacht. Hij was de eerste die solo de vlucht over de oceaan deed. Laat duidelijk zijn dat ’s nachts vliegen, in 1927, niet vanzelfsprekend was. Zijn grootste probleem was niet in slaap vallen. Bovendien had hij geen vooraanzicht, omdat in de neus van het vliegtuig een extra brandstoftank was gebouwd. Lindberg had zijzicht en via een periscoop een vooraanzicht. De eerste vrouw die de vlucht non-stop én solo deed, was Amelia Earhart in 1932, vijf jaar na Lindbergh van vandaag in 1927. Acht jaar eerder, in 1919, vloog een duo al eens over de Atlantische Oceaan, nl. Alcock en Brown.
Op zondag 21 mei 1995 vindt in Vlaanderen de eerste rechtstreekse verkiezing plaats van het Vlaams Parlement. Voor 1995 was er al een niet-rechtstreekse verkiezing. Toen werden de Vlaamse vertegenwoordigers aangeduid uit de leden die zetelden in de Kamer van volksvertegenwoordigers of de Senaat, via de verkiezingen voor de federale overheid. Ze hadden dus een dubbelmandaat. Eerst heette het Vlaamse Parlement de Cultuurraad en daarna de Vlaamse Raad. Het Vlaams Parlement bestaat uit 124 volksvertegenwoordigers die verkozen worden voor een periode van vijf jaar. De laatste verkiezingen vonden plaats in 2024. De minister-president is Matthias Diependaele van N-VA.
De Nederlandse schrijfster Annie MG Schmidt overlijdt in 1995. Een dag eerder werd ze 84. ‘Pluk van de Petteflet’ en ‘Jip en Janneke’ of het gedicht ‘Spin Sebastiaan’, ken je ongetwijfeld wel.
Op 21 mei 2008 overlijdt acteur Bert André. Zijn naam blijft verbonden aan de oneliner uit de film Flodder: ‘Hé, buurman, wat doet u nu?’
Dimitri van Toren overlijdt in 2015. ‘Dit is een lied alleen voor kinderen’ en ‘Hé komaan blijf niet staan’, waren twee bekende meezingers van Dimitri van Toren.
En in 2016 is komiek Gaston Berghmans overleden, vandaag tien jaar geleden.
Op 22 mei 1967 vallen 323 doden bij een brand in het warenhuis L’Innovation in Brussel. Dat is voor morgen in een nieuwe TM. Mijn naam is DV. Tot morgen.
Vr22mei
Herman De Coninck overlijdt in 1997, de Belgische dichter die zijn volk poëzie leerde lezen. Hij vreesde halverwege de jaren tachtig dat de beeldcultuur de woordcultuur zou overnemen. Televisie vond hij dan ook ronduit slecht voor kinderen. Door de zapcultuur en de tv bleef niets meer hangen in het geheugen, volgens Herman De Coninck in 1986. Schrijfster Kristien Hemmerechts was zijn derde en laatste vrouw. Herman De Coninck werd 53.
Vandaag een halve eeuw geleden, in 1976 wordt Guy Thys bondscoach van de Rode Duivels. Onder zijn leiding behaalde het Belgische team de finale op het EK in 1980 én de halve finale op het WK in 1986 in Mexico. Op het EK verloren de Rode Duivels van West-Duitsland met 1-2. In het WK verloor België de halve finale met 3-0 tegen Argentinië dat uiteindelijk wereldkampioen werd, wat toch een prestatie is voor de Rode Duivels onder leiding van Guy Thijs.
Op maandag 22 mei 1967 vallen 323 doden bij een brand in het warenhuis L’Innovation in de Nieuwstraat in Brussel. Vermoedelijk was brandstichting in een kleine opslag van kinderkledij op de eerste verdieping de oorzaak. Bewijs van kwaad opzet is echter nooit gevonden. De architectuur van het 64 jaar oude gebouw heeft alleszins de vuurontwikkeling versneld. Het gebouw was een ontwerp van de bekende architect Victor Horta.
Vandaag op 22 mei 1885 overlijdt Victor Hugo, auteur van Les Misérables. Dat is een theaterstuk over de sociale ongelijkheid. In het testament van Victor Hugo stond dat hij 50 000 Franse frank aan de armen schonk. Zijn kist werd één nacht onder de Arc de Triomphe in Parijs tentoongesteld en vervolgens met massale belangstelling vervoerd naar zijn laatste rustplaats in het Panthéon. Naar schatting hebben bijna drie miljoen mensen een laatste groet gebracht.
In ons land wordt de wet goedgekeurd om Nederlands te verplichten in de Vlaamse administratie. We schrijven het jaar 1878. België was dan al 48 jaar onafhankelijk. Sinds de onafhankelijkheid van 1830 was Frans de absolute voertaal in het bestuur, vooral als reactie op het voormalige Nederlandse bewind.
Maandag is het precies 65 jaar geleden, in 1961, dat president Kennedy beloofde dat nog voor het einde van de jaren zestig een Amerikaan voet op de maan zou zetten, wat ook lukte in 1969, niettegenstaande de Vietnamoorlog miljarden kostte. Dat is voor maandag in een nieuwe TM.
Vr23mei
Op 23 mei 1923 vindt de eerste vlucht van Sabena plaats. Het was een vrachtvlucht tussen Zaventem en het Britse Lympne met tussenstop in Oostende. Het begon allemaal als een pakjesdienst van en naar Engeland met een tussenlanding in Oostende. Eind 2001 ging Sabena failliet. Nu is het Brussels Airlines met locatie in Brussels Airport.
In 1934 worden Bonnie & Clyde door de politie in een hinderlaag gelokt en doodgeschoten. Bonnie Parker en Clyde Barrow waren jonge twintigers en bankrovers in de jaren dertig van de vorige eeuw. Dat had alles te maken met de economische crisis van die tijd. Het duo pleegde 13 moorden in vier jaar tijd.
Op 23 mei 1969 verschijnt de rock-opera Tommy van The Who op dubbel-LP en later ook als film. Het verhaal van het autistische kind Tommy is een metafoor voor de veronderstelling dat we vijf zintuigen hebben, maar blind zijn voor de realiteit. Tommy stond symbool voor onze eigen beperkingen.
Zanger Georges Moustaki van Le Métèque overlijdt in 2013.
23 mei 2017 is de sterfdag van acteur Roger Moore. Hij vertolke zeven keer de rol van James Bond: de eerste keer in 1973 in ‘Live and let die’, de laatste keer in ‘A view to a Kill’ in 1985. Vergeleken met zijn voorganger Sean Connery en zijn opvolger Timothy Dalton, bracht Roger Moore een humoristisch element in agent 007. Voorts speelde hij ook in de tv-series Ivanhoe, The Saint en De Speelvogels. Roger Moore werd 89.
In 2022 breekt de Nederlandse wielrenster Ellen van Dijk het werelduurrecord voor vrouwen op een UCI-goedgekeurde fiets. Ze deed dat aan een snelheid van 49,254 km/u. wat bijna 1 km/u sneller was dan haar Britse voorgangster Joscelin Lowden. Ter vergelijking: Eddy Merckx reed in zijn uurrecord slechts 186 m verder met een traditionele fiets, dan Ellen van Dijk met een UCI-goedkeurde fiets.
Maandag bezorgt de nieuwsredactie een nieuwe TM. Dan blikken we terug op de milde straffen voor 18 Reuzegommers in 2023. Dat is voor maandag in een nieuwe TM.
Vr24mei
Het is net een jaar geleden (2023) dat Tina Turner is overleden. The Queen of R&R kennen we onder meer van Proud Mary, Nutbush City Limits, Simply the best en River deep Mountain high, om er maar enkele te noemen. Ze begon haar carrière aan de zijde van wederhelft Ike Turner. Na een zware mishandeling door hem werd ze voor velen het symbool van doorzettingsvermogen en talent. Ze stond bekend om haar krachtig stemgeluid en haar energieke verschijning met big hair, hoge hakken en een minirok. Tina Turner werd 83.
In een publicatie in het tijdschrift Nature maakt een team van Zwitserse en Franse neurowetenschappers, dag op dag een jaar geleden (2023), bekend dat het voor het eerst is gelukt om een persoon weer te laten lopen door het contact tussen de hersenen en het ruggenmerg te herstellen. Dat gebeurde via een ingeplante draadloze digitale verbinding bij een verlamde Nederlander van 40. Hierdoor kan hij weer minstens 100 meter stappen met een rollator.
Vandaag vijf jaar geleden, op 24 mei 2019, wordt Kim De Gelder alsnog geïnterneerd wegens ontoerekenkngsvatbaar. Hij zat dan al 10 jaar in de cel. Door de internering moest De Gelder niet langer in de gevangenis, maar in een Forensisch Psychiatrisch Centrum. De Gelder werd veroordeeld tot levenslang voor vier moorden en 25 moordpogingen, onder meer in het kinderdagverblijf Fabeltjesland in Dendermonde in 2009.
In 1921 keurt onze regering het recht op staken voor vakbonden goed. Of anders gezegd, syndicale acties, zoals een staking, werden bij wet niet langer strafbaar. Maar absoluut is het stakingsrecht toch wel niet. Het moet gebeuren in overeenstemming met de wetten van het land en het kan worden beperkt in functie van de openbare orde of onevenredige schade. Het stakingsrecht houdt ook in dat men niet gedwongen mag worden om te staken.
Op 24 mei 1874 reed in Gent de eerste paardentram, tussen Zuid en Dampoort, vandaag dus 150 jaar geleden. 25 jaar later, in 1899, schakelde Gent over van paardenkracht naar elektrische trams op batterijen. Gent was dan de enige stad ter wereld met een volledig net dat op accutrams reed.
Maandag is het precies een kwarteeuw geleden, op 27 mei 1999, dat het vrt-journaal het dioxineschandaal bekendmaakt. Wat was dat ook alweer? Je verneemt het maandag in een nieuwe aflevering van de TM. Mijn naam is DV. Tot maandag.
Ma25mei
In 2020 duwt een politieagent 9 min lang met zijn knie op de nek van George Floyd met als gevolgd dat de Afro-Amerikaanse man ter plekke stikt. De man van 46 kon zich fysiek niet bewegen, omdat hij geboeid op zijn buik op straat lag. De mishandeling werd door omstaanders met een smartphone gefilmd en live uitgezonden via Facebook. Het werd wereldnieuws en leidde tot protesten tegen racisme in de hele wereld. De agent die met de knie op de nek van Floyd duwde, werd veroordeeld en kreeg hiervoor een celstraft van 22,5 jaar.
Op 25 mei 2018 wordt de Europese privacywetgeving van kracht, beter bekend als de GDPR. De GDPR gaat over het beheer en de beveiliging van persoonlijke gegevens van Europese burgers. Dat betekent dat er toestemming wordt gevraagd aan de burger om die gegevens te verzamelen. Dat gebeurt onder meer in de zogenaamde cookies.
President Kennedy belooft op 25 mei 1961 dat voor het eind van de jaren zestig een Amerikaan voet op de maan zal zetten en dat die ook veilig zal terugkeren. Deze belofte van de Amerikaanse president was een stevig antwoord op de voorsprong die Rusland dan met kop en schouders had in de zogenaamde spacerace. Zoals bekend lukte het Amerika om in de zomer van 1969 als eerste een mens op de maan te zetten, niettegenstaande Amerika toen volop in de Vietnamoorlog zat wat miljarden kostte.
In de nacht van 24 op 25 mei 1915 verdwijnt baron d’Udekem d’Acoz uit zijn kasteel in Ruddervoorde. ’s Nachts werd hij uit zijn bed gehaald, omdat de Duitse opperbevelhebber in Tielt de baron dringend wou spreken. De baron werd in de rug geschoten en levend begraven. Drie maanden later werd baron d’Udekem d’Acoz teruggevonden. Dit was het begin van de Moorden van Beernem.
Paul Deman wint in 1913 de allereerste Ronde van Vlaanderen. Het startsein werd gegeven met de legendarische woorden van Karel Van Wijnendaele: ‘Heren vertrekt’. Het was ook de langste Ronde van Vlaanderen ooit met 324 km op de teller met start en aankomst in Gent. Van de 37 renners kwamen er 16 aan. De gemiddelde snelheid van de winnaar was 26,88 km/u. Hij had er 12 uur over gedaan.
Morgen tijdreizen we ondermeer naar 1986 met de voorstelling van de blauwe Europese vlag met de 12 gele sterren, morgen dus precies 40 jaar geleden. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 26 mei hoor je morgen in een nieuwe TM.
Di26mei
Vandaag in 2023 zijn 18 Reuzegommers veroordeeld tot werkstraffen tussen 200 en 300 uren én een boete van 400 euro elk, voor de dood van Sanda Dia tijdens een studentendoop van de KU Leuven, 4,5 jaar eerder in 2018. Ze zijn schuldig aan onopzettelijke doodslag, onterende behandeling en dierenmishandeling. Voor de zwaarste aanklachten, zoals het opzettelijk toedienen van schadelijke stoffen én schuldig verzuim, sprak het hof van beroep hen vrij. Volgens de rechter konden ze niet weten dat de visolie die Sanda Dia moest drinken, dodelijke gevolgen kon hebben. De werkstraffen werden niet in hun strafregister opgenomen. Hun veroordeling is dus niet zichtbaar voor toekomstige werkgevers. Dat lokte in de dagen na het proces hevig reacties uit. Het arrest van de Hof van Beroep werd dan ook openbaar voor het publiek gepubliceerd.
De Europese vlag wordt vandaag 40 jaar geleden, in 1986, voorgesteld. Je weet wel de blauwe vlag met de twaalf gele sterren. Het was toeval dat het getal twaalf overeenkwam met Spanje en Portugal die dan net, in 1986, als elfde en twaalfde land toetraden. En zo was tot 1995, het aantal sterren gelijk aan het aantal landen. Nu zou de Europese vlag meer dan twee keer zoveel sterren moeten hebben. Kroatië was het laatste land dat erbij kwam in 2013. In 2020 stapte het VK er uit.
In 1976 overlijdt de Duiste filosoof Heidegger, vandaag een halve eeuw geleden. Hij stelde de vrijheid van de mens centraal in zijn filosofie. Hij waarschuwde voor de opkomst van de techniek. “We denken dat we de technologie de baas zijn, maar als we onze houding tegenover technologie niet bepalen, gebeurt het omgekeerde”, zei Heidegger. Het klinkt heel hedendaags. Toch sprak hij deze legendarische woorden in de jaren zestig naar aanleiding van de grote toename van de typemachines in de kantoren.
Op 26 mei 1940 staat de St.-Pieterskerk in Tielt in brand na een Duits bombardement. Ons land zit dan nog maar twee weken in de Tweede Wereldoorlog. De torenspits van de St-Pieterskerk stortte in. Moedige kerkgangers en omwonenden slaagden erin om de monumentale preekstoel te redden, het pronkstuk van de kerk trouwens. Het bombardement van vandaag in 1940 vernielde ook het neobarokke orgel.
Op 27 mei 1999 barstte het dioxineschandaal los. Miljoenen kippen en tienduizenden varkens moesten worden geruimd. De schade liep op tot 1,5 miljard euro. Dat is voor morgen in een nieuwe TM. Mijn naam is DV. Graag tot morgen.
Wo27mei
Op 27 mei 1999 barstte het dioxineschandaal los, precies één week voor de verkiezingen. Het was Guy Verhofstadt die ermee naar buiten kwam in het vrt-journaal, terwijl premier Jean-Luc Dehaene en zijn regering al een maand op de hoogte waren, maar zwegen in de hoop de verkiezingen te halen. Ook Verhofstadt wist het eerder, maar hield het nieuws bewust achter tot het laatste moment. Het achterhouden van die informatie, ten koste van de volksgezondheid, is voor beide politici bedenkelijk te noemen. Het dioxineschandaal betekende wel het einde van Dehaene als premier en luidde na 40 jaar ook het einde in van zijn regeringspartij CVP, nu cd&v. Liberaal Guy Verhofstadt werd premier. Door de giftige dioxines, die in de voedselketen terechtkwamen, moesten miljoenen kippen en tienduizenden varkens worden geruimd. De schade liep op tot 1,5 miljard euro. Vetsmelterij Verkest uit Deinze en het bedrijf Fogra uit Wallonië kregen gevangenisstraffen tot twee jaar.
Vandaag in 1942 is de Jodenster verplicht in ons land. De gele davidster moest zichtbaar gedragen worden en was verplicht vanaf de leeftijd van zes jaar. De 19 Brusselse burgemeesters protesteerden tegen de invoering ervan door de Duitse bezetter, maar unaniem was dat ook niet. In Antwerpen, waar een grote Joodse gemeenschap woonde, werden deze maatregelen wel streng opgevolgd.
We zijn twee weken in de Tweede Wereldorlog als vandaag in 1940, 27 doden vallen bij een ontploffing in de kerk in Vinkt. Waarschijnlijk ging het om een ‘friendly fire’, waarbij de kerk door Belgische artillerie werd geraakt. De kerk lag immers in de vuurlinie. Op verschillende plaatsen in de gemeente vonden executies plaats. In een paar dagen tijd vielen meer dan 180 doden in Vinkt en Meigem. De Duitse bezetter dacht immers beschoten te zijn door burgers. Het was de laatste dag van de Achttiendaagse Veldtocht van de Duitse troepen door ons land. Een dag later capituleerde koning Leopold III.
Op 27 mei 1885 overlijdt de liberale politicus Charles Rogier. Hij was doctor in de rechten en één van de grondleggers van de Belgische onafhankelijkheid. Hij was ook tien jaar premier. Op zijn initiatief reed de eerst trein in ons land tussen Brussel en Mechelen. Het Rogierplein in Brussel, vlak bij het station Brussel Noord, is naar Charles Rogier genoemd.
Morgen is het dag op dag 30 jaar geleden, in 1996, dat de 12-jarige Sabine Dardenne wordt ontvoerd door Marc Dutroux. Dat is voor morgen in een nieuwe TM.
Do28mei
In 2002 wordt de Euthanasiewet van de regering Verhofstadt l door het parlement goedgekeurd. CD&V, Vlaams Blok en drie Franstalige liberalen stemden tegen. De goedkeuring kreeg géén applaus in het halfrond. Euthanasie is in ons land wel geen recht, want een arts kan niet gedwongen worden tot euthanasie.
Vandaag 30 jaar geleden, in 1996, wordt de 12-jarige Sabine Dardenne ontvoerd door Marc Dutroux. 2,5 maand zat ze opgesloten in zijn kelder in Marcinelle, waar ze bevrijd werd samen met Laetitia Delhez. Het waren ook de enige twee die de daden van Dutroux hebben overleefd. Sabine Dardenne schreef haar verhaal neer in een boek.
De 18-jarige West-Duitse student Mathias Rust landt in 1987 met een sportvliegtuig op het Rode Plein in Moskou. Toch wel een gewaagde stunt als je weet dat het Ijzeren Gordijn streng bewaakt werd en dat er een koude oorlog heerste tussen de twee grootmachten in de wereld van toen. Het doel van zijn vlucht was vrede te brengen. Hij droomde van een wereld zonder IJzeren Gordijn, zonder oorlog en kernwapens. Mathias Rust kreeg een gevangenisstraf van vier jaar, maar kwam na één jaar en twee maanden alweer vrij.
In 1983 wint Pierre Volondat de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano. Tijdens de wedstrijd en vooral bij de uitreiking van de prijs, viel de 20-jarige Fransman, met Belgische roots, op door zijn stijve houding die lachwekkend overkwam. Hij kreeg ook de Koningin Fabiolaprijs, de prijs van het publiek én ‘la Médaille de Vermeil’, een unicum in de geschiedenis van het prestigieuze muziekconcours.
In 1961 vertrekt voor de laatste keer de Oriënt Express vanuit Parijs, vandaag 65 jaar geleden. Dat was de beroemde Belgische luxetrein in Art Deco-stijl van Parijs via Brussel naar Constantinopel, nu Istanboel. Nu staat de naam Oriënt-Express voor speciale nostalgische treinritten op een kortere afstand.
Ons land is nog maar pas 20 dagen in de Tweede Wereldoorlog betrokken als koning Leopold lll zich al overgeeft aan Hitler, vandaag in 1940. Onze bondgenoten, Frankrijk en Engeland, reageerden ontgoocheld. Een ontmoeting tussen koning Leopold III en Hitler, een half jaar later, leverde niets op.
In 1985 vond het Heizeldrama plaats. Hoe zat dat ook alweer? Je hoort het morgen in een nieuwe aflevering van de TM, zelfde uur. Mijn naam is DV. Graag tot morgen.
Vr29mei
In het centrum van Luik vallen vier doden bij een schietpartij en een gijzeling in 2018. Een man opende het vuur op twee agentes en een toevallige studente van 22. Hij gijzelde ook nog een poetsvrouw in een school in de buurt. De schutter, Benjamin Herman, werd door de politie gedood.
Sepp Blatter is herkozen als president van de Wereldvoetbalbond FIFA in 2015. Maar hij hield een paar dagen later de eer aan zichzelf. Hij stapte op wegens een corruptieschandaal. Hij werd wel vrijgesproken, zelfs in beroep. Ondanks de beschuldigingen van corruptie en het financieel wanbeheer, zag zijn ambtstermijn een enorme groei in de inkomsten van de FIFA. In de ambtstermijn van Sepp Blatter vond ook de controversiële toewijzing plaats van het WK-voetbal van 2022 aan Qatar, een oliestaat met weinig voetbalcultuur.
Op 29 mei 1985 vindt het Heizeldrama plaats. Nog voor de aftrap van de finale van de Europacup, nu Champions League, tussen Liverpool en Juventus Turijn, ontstonden rellen. Toeschouwers uit het neutrale blok Z vluchtten in paniek naar de benedenhoek van de tribune. De mensenmassa werd tegen de muur en het dranghek platgedruk tot uiteindelijk de muur en het hek omvervielen. De ijzeren omheining was geplooid door de druk van de massa. 39 mensen kwamen om het leven, waaronder vier Belgen. Om nog erger te voorkomen, werd de match wél gespeeld. Juventus won met 1–0 door een penalty.
De Schoolpactwet wordt goedgekeurd op 29 mei 1959. Dat maakte een einde aan de schoolstrijd tussen de grote onderwijsnetten, nl. de vrije scholen, de rijksscholen, nu Gemeenschapsonderwijs, en de gemeentescholen. Vooral gelijke werkingsmiddelen, geld van de overheid dus, voor alle netten was het resultaat. En ook het inschrijvingsgeld in de middelbare scholen werd afgeschaft.
In 1884 wordt de NMBS opgericht. Dat was een halve eeuw na de eerste treinrit in ons land tussen Mechelen en Brussel. De Nationale Maatschappij voor Buurtspoorwegen werd toen in de volksmond Den Ijzeren Weg genoemd. In het voorjaar van 1935 reed de eerste elektrische trein in ons land tussen Antwerpen Centraal en Brussel Noord met een tussenstop in Mechelen. De laatste stoomtrein in ons land reed in 1966.
Op 1 juni 1975 wordt het dragen van een veiligheidsgordel vooraan in de auto verplicht. Dat is voor maandag in een nieuwe TM. Mijn naam is DV. Tot maandag.
Vr30mei
In 2024 is Donald Trump de eerste gewezen Amerikaanse president ooit, die door een jury schuldig bevonden wordt. De strafzaak gaat over het vervalsen van documenten in de aanloop naar zijn eerste presidentsverkiezing van 2016. Trump betaalde 130.000 dollar zwijggeld aan de gewezen pornoactrice Stormy Daniels. In de boekhouding van zijn bedrijf schreef hij dit in als juridische kosten. Het betalen van zwijggeld is niet strafbaar, het vermelden als juridische kosten is het dat wel.
In 2002 wordt in ons land de wet van kracht die op kieslijsten verplicht om evenveel vrouwen als mannen te hebben. Eerder was die verhouding een derde. Bovendien moeten de eerste twee kandidaten van een verschillend geslacht zijn.
Vandaag 80 jaar geleden, in 1945, wordt de Vlaamse Irma Laplasse geëxecuteerd in de Brugse gevangenis ‘t Pandreitje. Vijf maanden eerder, net voor Kerstmis in 1944, werd ze door de Krijgsraad in Brugge veroordeeld, wegens verraad en verklikking van zeven leden van het Verzet. Ze had de hulp ingeroepen van Duitse soldaten om haar haar zoon vrij te krijgen, die als collaborateur was opgepakt door het Verzet.
Filosoof Voltaire overlijdt in 1778. Hij was de voortrekker van de Verlichting en ook wel de intellectuele aanstoker van de Franse Revolutie genoemd, die hij zelf niet meer meemaakte, want die was voor ruim tien jaar later, in 1789. “Niets is zo broodnodig als het overbodige”, zei Voltaire. Hiermee maakte hij duidelijk dat de hele consumptiemaatschappij gebaseerd is op het feit dat het overbodige belangrijk is voor ons geluk. Het feit dat je dingen kan veroorloven die je niet eens nodig hebt, stemt je uitermate tevreden. Luxe geeft een gevoel van macht, rijkdom en aanzien in de kennissenkring, precies omdat het overbodig is.
30 mei is de sterfdag van kunstschilder Pieter Paul Rubens in 1640, vandaag dus 385 jaar geleden. De Vlaamse barokschilder had een groot atelier met veel assistenten. De Kruisafneming is een bekend werk van hem. Het vrouwelijk schoon schilderde hij voor die tijd behoorlijk naakt. In 1608 werd Rubens aangesteld als stadsschilder van Antwerpen en als hofschilder van aartshertog Albrecht van Oostenrijk. Rubens werd geridderd door de Spaanse koning Filips IV, achterkleinkind van Keizer Karel.
De uitvinder van de radio, Marconi, ontvangt het patent voor zijn uitvinding van de draadloze telegrafie op 2 juni 1896. Dat is voor maandag in een nieuwe TM.
Vr31mei
In 2020 is kunstenaar Christo overleden. Hij was bekend voor het inpakken van bekende gebouwen. Hij deed dat samen met zijn vrouw Jeanne-Claude. Bekende kunstwerken van hen zijn het ingepakte Rijksdaggebouw in Berlijn en de brug Pont Neuf in Parijs. Door alledaagse gebouwen te transformeren met stof en doek, maakte Christo ze tijdelijk terug zichtbaarder in het straatbeeld en daagde hij de mensen uit om er opnieuw naar te kijken.
In 2020 is de gewezen flandrien Roger Decock overleden. Hij won in 1951 Parijs-Nice en in 1952 de Ronde van Vlaanderen. Die overwinning dankte hij aan een speciaal zalfje dat hij op vraag van een apotheker uit Menen moest gebruiken. Roger Decock nam ook twee keer deel aan de Ronde van Frankrijk in 1951 en 1952. Roger Decock werd 93.
Precies tien jaar geleden, vandaag in 2014, behaalt de Zuid-Koreaanse zanger PSY twee miljard views op YouTube met het nummer Gang-nam Style. Het was de 1e keer dat een video zo’n internetsensatie werd. Vandaag, tien jaar later, telt de video al 4,4 miljard views, volgens de AI-bot Copilot.
In 2009 is Elizabeth Gladys Millvina Dean overleden, vandaag 15 jaar geleden. Zij was de jongste passagier van de Titanic. Sinds 2007 was ze de nog laatste overlevende van de scheepsramp. Ze was tijdens de scheepsramp twee maanden oud. Millvina Dean had geen bewuste herinneringen aan de Titanic.
Vandaag 55 jaar geleden, op 31 mei 1969, wordt de Kennedytunnel onder de Schelde in Antwerpen geopend door koning Boudewijn. De bouw duurde vijf jaar. Het was in 1969 de tweede tunnel onder de Schelde naast de Waaslandtunnel. In de jaren 80 kwam er nog een derde doorsteek mét tol, nl. de Liefkenshoektunnel. Met de Oosterweelverbinding komt daar nog een vierde doorsteek bij.
Maandag is het 125 jaar geleden, op 3 juni 1899, dat de Oostenrijkse componist Johann Strauss junior is overleden. De wals An der schönen blauen Donau ken je ongetwijfeld van hem. Dit en nog veel meer uit de geschiedenis van 3 juni, hoor je maandag in een nieuwe TM.